پایگاه خبری بهار نیوز 13 مهر 1392 ساعت 11:27 http://www.baharnews.ir/news/17517/پولدارها-فرزندان-اوتيسمي-بيشتري -------------------------------------------------- بيماري كودكان خانواده‌هاي دارا و ندار هم متفاوت است! عنوان : پولدارها فرزندان اوتيسمي‌ بيشتري دارند -------------------------------------------------- گروه جامعه:«چرا كودكم به من نگاه نمي‌كند، با همسن و سالانش بازي نمي‌كند، رفتارهاي كليشه‌اي عجيب و غريبي دارد، تكلم مناسبي ندارد، نمي‌تواند توجه خود را به يك موضوع جلب كند، تأخير رشدي و مشكلات حركتي دارد و...» اينها عباراتي هستند كه والدين كودكان مبتلا به اختلالات رشدي (مانند اوتيسم، بيش‌فعالي، عقب‌افتادگي ذهني و...) در مقايسه كودك خود با همسن و سالانش در توصيف وي به كار مي‌برند. متن : شيوع روزافزون اين اختلالات، يك زنگ خطر جدي براي حوزه هاي مختلف سلامت به شمار مي آيد؛ رشد 35 برابري اوتيسم در چند دهه اخير و افزايش نرخ شيوع بيش فعالي در كودكان مدرسه اي تا 14 درصد، از جمله آمارهاي تكان دهنده بيماري هاي كودكان در سال هاي اخير است. اين ميزان از شيوع سرطان، ديابت و بسياري اختلالات ديگر كودكان به مراتب بيشتر مي باشد. از همين رو بسياري از پدر و مادرها مي ترسند، نگران هستند و به دنبال علل ايجاد اين اختلالات مي گردند تا بتوانند آنها را كنترل كنند و شايد از بروز اين اختلالات جلوگيري نمايند. عوامل ژنتيكيوجود سابقه فاميلي در پدر و مادر شانس بروز اختلالات رشدي و عقب ماندگي ذهني در كودك را افزايش مي دهد. علاوه بر آن برخي از اختلالات رشدي كودكان ناشي از جهش هاي ژنتيكي است كه به علت مواجهه مادر باردار با موادي مانند جيوه، نيكل، كادميوم يا پرتوهاي مضر (ايكس، گاما و...) رخ مي دهد. زندگي در مناطق شهري با ارتفاعات بالا و افزايش رطوبت هوا نيز باعث كمبود ويتامين D شده كه رابطه مستقيمي با افزايش جهش هاي ژنتيكي دارد. به علاوه، سابقه خانوادگي يك اختلال ژنتيكي در خواهر و برادر يا بستگان درجه اول كودك، شانس ابتلاي وي را زياد مي كند. سابقه خانوادگي عقب ماندگي ذهني مي تواند منجر به بروز مجدد آن يا منجر به اختلال ديگري مانند اوتيسم شود. لذا به زوجين توصيه مي شود در صورت وجود اختلالات ژنتيكي در خانواده مانند اوتيسم، عقب ماندگي ذهني يا حتي اختلالات روانپزشكي حتماً از مشاوره ژنتيك و تست هاي تشخيصي زودهنگام استفاده شود. عوامل محيطياين فاكتورها در دوران بارداري و بعد از تولد كودك منجر به بروز اختلالاتي در وي مي شوند. براي مثال، عفونت هاي دوران بارداري، ضربه به سر نوزاد تا سن دوسالگي و در معرض پرتوهاي مضر قرار گرفتن از عواملي هستند كه با كمي دقت مي توان آنها را به راحتي كنترل نمود. گاهي اوقات اين عوامل منجر به بروز اختلالاتي مانند فلج مغزي مي شود كه به نوبه خود اختلالات رشدي ثانويه را در نوزادانشان ايجاد مي كند. وضعيت اقتصادي و تحصيلي خانوادهمطالعات اخير حاكي از آن است كه بروز برخي بيماري ها مانند اختلال اوتيسم در خانواده هايي با سطح تحصيلي و اقتصادي بالا بيشتر مي باشد. از طرف ديگر برخي بيماري ها مانند فلج مغزي و عقب افتادگي ذهني بيشتر در خانواده هاي با سطح تحصيلات و وضعيت اقتصادي پايين ديده مي شود. استرس دوران بارداريدوران بارداري، دوران پراسترسي براي والدين مخصوصاً مادر مي باشد؛ مادران بايد بدانند كه استرس نه تنها تأثيرات مخربي بر رشد مغز كودك در دوران بارداري دارد بلكه رشد نوزاد پس از تولد را نيز تحت تأثير قرار مي دهد. اين استرس مي تواند شامل استرس روند بارداري، زايمان، وقايع ناگوار مانند سيل، زلزله، از دست دادن شغل يا مرگ يكي از بستگان باشد. لازم به ذكر است كه زنان باردار بايد تكنيك هاي كاهش استرس مانند انقباضات عضلاني و تنفس صحيح را ياد گرفته و آن را در موارد لزوم به كار گيرند. اين تكنيك ها نه تنها به آرامش بيشتر مادر و افزايش اكسيژن رساني جفت كمك مي كند بلكه نوزاد نيز به طور غير مستقيم از آن سود مي برد. سن والديناگرچه تاكنون تأكيد زيادي روي سن مادر بوده است ولي سن پدر نيز در سلامت نوزاد مؤثر است. تحقيقات اخير نشان داده اند كه افزايش سن مادر در بروز اختلال عقب ماندگي ذهني و افزايش سن پدر در بروز اختلال اوتيسم مي تواند تأثيرگذار باشد. بنابراين بايد والدين از همان اوايل شروع زندگي يك برنامه ريزي دقيق براي زمان بارداري داشته باشند تا از تأثيرات مخرب سن بر ايجاد اختلالات رشدي كودكانشان جلوگيري كنند. جنسيت كودكبرخي از اين اختلالات در پسران بيشتر از دختران ديده مي شود. مثلاً اوتيسم، بيش فعالي و اختلالات خواندن بيشتر در پسران ديده مي شود ولي در صورت بروز در دختران از شدت بالاتري برخوردار هستند. عامل جنس قابل كنترل نيست ولي علم به آن مي تواند در تشخيص و درمان به موقع و در زمان مناسب مؤثر باشد. فرزند اولبروز برخي بيماري ها مانند اوتيسم در اولين فرزند خانواده بيشتر از ديگر فرزندان ديده مي شود. آگاهي به اين موضوع توجه والدين را در ارزيابي هاي اوليه بيشتر جلب خواهد كرد. طول مدت باردارينوزاد زودرس (تولد پيش از 37 هفته حاملگي) بيشتر در معرض مشكلات و اختلالات رشدي قرار دارد. توصيه مي شود والدين با نكته بيني و دقت بيشتري اين نوزادان را زير نظر بگيرند تا در صورت مشكوك شدن به وجود علامتي در وي هر چه سريع تر آن را با پزشك معالج در ميان بگذارند. شرايط نوزادوزن، قد، دور سر، وضعيت تنفس يا رنگ پوست نوزاد از عواملي هستند كه مي تواند پيش بيني كننده نيازهاي آينده نوزاد باشد. مثلاً نوزادي كه با كمبود اكسيژن به دنيا آمده است مستعد اختلالات عقب ماندگي ذهني و مشكلات ديگر مانند توجه و تمركز مي باشد. بنابراين والدين بايد از شرايط پزشكي نوزاد خود آگاه بوده و بدانند كه اين شرايط در رشد كودك تأثيرگذار خواهد بود. براي نمونه يك نوزاد مي تواند در اثر تشنج به تأخير رشدي دچار شود، تا سه ماهگي گردن نگيرد يا در نشستن و ايستادن دچار تأخير شود. هر چند ضرورتاً تشنج باعث تأخير رشد نمي شود ولي بايد والدين اين نكات را جدي بگيرند. همراهي اختلال اوتيسم با تشنج در30 درصد موارد شاهد همين مدعاست. فقر محرك هاي محيطيگاهي اوقات نوزاد متولد شده در محيطي قرار مي گيرد كه عاري از محرك هاي محيطي است. با توجه به اينكه نوزاد در محيط اطراف خود شروع به كسب تجربه و مهارت مي كند، عدم وجود اين محرك ها فرصت تجربه اندوزي را از نوزاد گرفته و وي با تأخير رشدي مواجه مي شود. توصيه مي شود كه والدين از محرك هاي صوتي، بينايي و لامسه براي نوزادشان استفاده كنند تا وي از اين محرك ها كه پايه كسب مهارت هاي بعدي است محروم نباشد. بايد توجه داشت كه شدت اين محرك ها در حدي باشد كه كودك از آنها لذت برده و آزرده نشود. و... عوامل ذكر شده ممكن است به تنهايي چندان نگران كننده نباشند اما با افزايش و تجمع عوامل خطر، شانس بروز اختلالاتي مانند اوتيسم و عقب افتادگي ذهني به طور جدي افزايش مي يابد. با توجه به دشواري هاي تشخيصي در سال اول زندگي كودك توصيه مي شود بر اساس جدول زمانبندي كسب مهارت هاي كودك نرمال، هر چند وقت يك بار به ارزيابي كودك خود بپردازيد تا در صورت مشاهده هرگونه تأخير رشدي يا علامت غيرعادي به پزشك مراجعه كرده و اقدامات لازم مانند مداخلات پزشكي، توانبخشي و روانشناختي را آغاز كنيد. مداخلات را مي توان از سنين بسيار پايين براي اين كودكان آغاز نمود. كادر پزشكي بر اساس اختلال موجود داروهايي تجويز مي كند كه منجر به مهار برخي علائم بيماري مي شود. متخصص تغذيه توصيه هاي غذايي لازم و روانشناس در جهت بهبود مشكلات رفتاري كودك، حمايت از خانواده و كاهش استرس وارده به آنها اقدامات لازم را انجام مي دهند. همچنين توانبخشي مي تواند به كسب استقلال در مهارت هاي روزمره زندگي كمك كند. در پايان لازم به ذكر است كه والدين بايد عوامل خطري كه مستعدكننده نوزادشان به اختلالات رشدي مي شود را بشناسند و در صورت امكان از آنها اجتناب كنند ولي در صورت بروز اختلال، تلاش كنند با برنامه ريزي درست، راهكارهاي مؤثري براي بهبود شرايط بيابند. هر چند كودكان مبتلا به اختلالاتي مانند اوتيسم مشكلات فراواني به همراه خود دارند اما زندگي با آنها يك فرصت استثنايي است كه مي توان از آن بهره بسياري برد.