پایگاه خبری بهار نیوز 20 فروردين 1399 ساعت 17:08 http://www.baharnews.ir/news/209409/آلودگی-هوا-سال-۹۸-آنچه-انجام-دادیم-ندادیم -------------------------------------------------- عنوان : آلودگی‌هوا در سال ۹۸ آنچه انجام دادیم و ندادیم -------------------------------------------------- گروه جامعه: ده‌ها سال است که آلودگی‌هوا به بخشی از زندگی روزانه پایتخت‌نشینان تبدیل شده است، سال ۱۳۹۸ هم از این قاعده مستثنی نبود، با این تفاوت که اوضاع امسال بدتر از از سال گذشته بود. متن : نگاهی به آمار سال گذشته نشان می دهد هوای تهران در نزیک به ۹۰ روز از سال آلوده بود و از بین این این روزها حال روز ۵ روز دیگر اصلا خوب نبود، البته برخلاف آن چه آمار سال های گذشته نشان می داد بخش قابل توجهی از این آلودگی ها مربوط به فصل تابستان است. تعداد روزها کیفیت هوا ردیف ۲۸ پاک ۱ ۲۳۵ قابل قبول ۲ ۸۱ ناسالم برای گروه های حساس ۳ ۵ ناسالم ۴ - بسیار ناسالم ۵ - خطرناک ۶ از سویی مقایسه تعداد روزهای ناسالم برای گروه های حساس امسال با سال های گذشته نشان می دهد که کیفیت هوای پایتخت امسال روندی نزولی را طی کرده است. مسعود تجریشی معاون محیط زیست انسانی سازمان محیط زیست در این رابطه می گوید: البته تعداد روزهای پاک در سال گذشته افزایش پیدا کرده است. اما به طور کلی سال ۹۷ شرایط آب وهوایی استثنایی بود و نمی توانیم اوضاع را با ۹۷ مقایسه کنیم. ازن؛ آلاینده تازه شناخته شده پایتخت تابستان ۹۸، برخلاف سال های گذشته یا حداقل برخلاف تصورتمان از سال های قبلی، هوای تهران با وجود آبی بودن با آلودگی هوایی خاص روبرو شد که مردم چشمه هایی از آن را در سال های قبلی دیده بودند. آلاینده ازن علت اصلی این آلودگی بود. در واقع آلودگی هوا ناشی از ازن زمانی اتفاق می افتد که آلاینده خاص ناشی از خودرو، نیروگاها، صنعت کارخانه های شیمیایی در هنگام تابش های خورشیدی واکنش هایی بدهند، بعد گاز ازن ایجاد بشود و ... اما به گفته مسوولاندر چند سال گذشته شیوه اندازه گیری ازن در هوای شهر تغییر کرده است و به این دلیل امکان دارد که با دقیق شدن اندازه گیری ها تعداد روزهای آلوده بیشتری مشاهده شوند. البته این تنها دلیل افزایش روزهای آلوده ناشی از ازن نیست. دلیل دومی هم وجود دارد، دلیلی که نشان می دهد ما انسان ها هم در وضعیت به وجود آمده نقش داشته ایم.تجریشی در این باره می گوید: مشکل در تابستان ها مربوط به میزان آلاینده ازن است، بسیاری از شهرهای اروپایی هم همین مشکل دارند. افزایش این گاز باعث می شود در تابستان آلودگی ایجاد شود. ازن گاز خطرناکی است و می تواند خسارت های زیادی وارد کند. سال ۹۸، چندین روز آلودگی هوا به علت ازن بوده است، به همین دلیل باید روی کاهش شیوع گازهای تولید کننده آن تمرکز کنیم. آنچه برای حل بحران، انجام نشد با پایان فصل تابستان و سرد شدن هوا، مانند ده ها سال گذشته همه انتظار آلوده تر شدن هوا را داشتند، در این میان سازمان محیط زیست امید زیادی داشت تا با اجرای برنامه های مختلفی به سراغ حل بحران برود، برنامه هایی که از بخشی از آن ها دیگر هیچ خبری نشد.موتورسیکلت ها یکی از عوامل اصلی آلودگی هوای شهر تهران هستند که اتفاقا در آلودگی هوای شهرها در تابستان ها نقش فراوانی داشتند. به طور کلی هم اکنون ۲.۵ میلیون موتورسیکلت در شهر تهران قرار دارند که ۹۶.۷ درصد آن کاربراتوری و ۶۱.۸ درصد آنها فرسوده هستند. این یعنی نزدیک به ۲.۴ میلیون موتور کاربراتوری و ۱.۵ میلیون موتور سیکلت فرسوده در شهر تهران حضور دارند که در آلودگی هوا در زمستان و تابستان نقش فراوانی دارند.به همین دلیل سال ۹۷ دولت مصوباتی تصویب کرد تا میزان آلایندگی ناشی از موتورسیکلت ها کاهش پیدا کند، اما بعد با درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت اجرای این قانون یک سال تاخیر افتاد. طبق این قانون شماره گذاری موتورسیکلت بنزینی منوط به اسقاط یک دستگاه موتورسیکلت است. البته موتورسیکلت های برقی از شرط اسقاط معاف هستند.تجریشی در این باره می گوید: متاسفانه هیئت دولت بحث قانون مربوط به اسقاط موتورسیکلت ها را یک سال ها را تمدید کرد، به نظر من اگر این قانون اجرا می شد، اوضاع می توانست بهتر باشد. او افزود: مشکل این است که ارتباطی بین خودروساز و دولت وجود دارد، مشکل این است که منافع خودروساز و وزارت صمت به هم گره خورده است و به همین وزارت صمت نمی تواند و نمی خواهد برخورد جدی با خودروساز داشته باشد. برای حل این مشکل خودروساز نباید دولتی باشد، اگر خودروساز از بخش خصوصی باشد، وزارت صمت با چشم دیگری به آن هانگاه می کند. پس تا زمانی که سیستم خودروسازی خصوصی نشود این مسائل را داریم و وزارت صنعت به جای محیط زیست به سمت خودروساز می رود.از سوی دیگر توسعه سیستم حمل ونقل عمومی را هم باید در فهرستبرنامه های اجرا نشده سال گذشته قرار بدهیم.سازمان حفاظت از محیط زیست سال پیش برنامه های مختلفی برای کاهش آلایندگی سیستم حمل ونقل عمومی داشت که مدعی می شد برخی از آن ها توسط شهرداری اجرا نمی شود.تجریشی در این رابطه می گوید: اگر قانون به طور دقیق اجرا شود با بسیاری از این مشکلات روبرو نمی شویم، مثلا در قانون آمده ۶۰درصد ترددها باید توسط سیستم حمل ونقل عمومی صورت بگیرد، برای این کار باید سیستم حمل ونقل را توسعه بدهیم. توسعه حمل ونقل عمومی می توانست در بهود اوضاع اثر داشته باشد، بحث حمل و نقل عمومی بود، سال گدشته به تعداد انگشتان دست اتوبوس وارد ناوگان شدند، قرار بود فیلتر دوده نصب کنند اما این اتفاق رخ نداد و بخش های متولی شهرداری اقدامات خود را انجام ندادند، در منابع مالی هم محدودیی نداشتند. این از مواردی است که سال آینده خیلی جدی تر به آن پرداخت می شود.یکی دیگر از قوانین اجرا نشده در سال گذشته مربوط به تردد خودروهای سنگین است، موضوعی که پیامدهای آن در روزهای کرونایی پایان سال به راحتی دیده شد. روزهایی که تردد به شدت کاهش پیدا کرده بود اما همچنان هوا آلوده بود.به گفته معاون سازمان محیط زیست، دو موضوع در کنار هم در ایجاد این بحران نقش داشتند؛ تردد کامیون ها در حالت غیرقانونی و به صفر رسیدن سرعت باد. آنچه برای حل بحران، انجام شد اما به نظر می رسد برنامه های متفاوتی هم در ۱۲ ماه گذشته برای بهبود کیفیت هوا اجرایی شدند. اجرای طرح معاینه فنی یکی از آن ها بود که شهروندان زیادی را با خود درگیر کرد. سال های قبل اجرای این طرح با مشکلات فراوانی روبرو شده بود.تجریشی در این رابطه می گوید: همیشه مسالهداشتیم که چگونه مردم را مجبور به انجام معاینه فنی کنیم. اما سال های ۹۸ و ۹۷ این طرح ها اتفاق افتاد و در آن بالای ۱.۴ میلیون خودرووارد چرخه معاینه فنی شد. در هر سال به طور میانگین ۶۰۰ تا ۷۰۰ هزار به چرخه اضافه شدند.بنزین بی کیفیت، یکی دیگر از موضوعاتی بود که همیشه به عنوان مقصر آلودگی هوای کلان شهرهای ایران شناخته می شد، اما حالا مسئولان می گویند دیگر در این زمینه مشکلاتی وجود ندارد.معاون سازمان محیط زیست در این باره توضیح می دهد: امسال اتفاق خوبی درباره کیفیت سوخت رخ داد، در یک زمان هایی سر گوگرد مساله زیادی داشتیم اما این مشکل دیگر حل شده است. بین وزارت نفت و سازمان راه داری ها توافق داشتیم تا در ۴۰۰ پمپ بنزین در سال ۹۸ سوخت استاندارد وجود داشته باشد. با این کار فشار خودروساز را هم کاهش دادیم.یکی دیگر از اقدامات خاص انجام شده، تشکیل کنسرسیوم مقابله با آلودگی هوا توسط دانشگاه های برتر ایران بود، در این کنسرسیوم دانشگاه ها مامور شده اند تا طرح فهرست انتشار آلاینده های هوا شامل منابع انسان ساز و ارزیابی سناریوهای اصلی کاهش آلودگی هوا در کلانشهرها شامل ۷ کلان شهر تهران، کرج، اصفهان، تبریز، اراک، اهواز و شیراز را تهیه کنند. گزارش این فهرست در سال آینده منتشر می شود. قانون هوای پاک و تغییر در سیاست گذاری نسبت به محیط زیست در واقع به نظر می رسد سیاست مداران در سال ۹۸ راهی را ادامه دادند که با تصویب قانون هوای پاک ایجاد شد. قانون هوای پاک در سال ۱۳۹۶ به تصویب مجلس شورای اسلامی و به تأیید شورای نگهبان رسید که این قانون در همان سال به تمام دستگاه های ذی ربط ابلاغ شد.در این قانون ۳۴ ماده برای بهبود کیفیت هوای شهرهای کشور وجود دارد و دستگاه های مختلفی از وزارت راه تا کشاورزی مکلف به اجرای ماده های مختلف آن هستند.تجریشی در این باره می گوید: برداشت من ایناست که از سال ۹۶ برای سیاست گذاری یک تغییری ایجاد شده است. تا قبل از این سال دست آوردهای بسیاری خوبی به لحاظ تکنولیژکیرخ دادند. اما با تصویب قانون هوای پاک وارد یک نقطه عطقی می شویم و بعد از آن در سال ۹۷ و ۹۸ بیشتر فعالیت های ما در رابطه با وظایف قانونی تصویب شده است.