پایگاه خبری بهار نیوز 4 بهمن 1398 ساعت 14:25 http://www.baharnews.ir/news/196398/تاثیر-ماجرای-پرواز-۷۳۷-شیوع-افسردگی -------------------------------------------------- استرس دامن کودکان را هم گرفت عنوان : تاثیر ماجرای پرواز ۷۳۷ بر شیوع افسردگی -------------------------------------------------- گروه جامعه:روانپزشکان و مسئولان کلینیک‌های روان‌درمانی می‌گویند در دو هفته گذشته، تعداد مراجعان به دلیل حمله‌های عصبی و تشدید افسردگی پس از اتفاقات اخیر افزایش داشته است. متن : از صبح هجدهم دی که خبرآمد یک هواپیمای بویینگ ٧٣٧ متعلق به کشور اوکراین سقوط کرده و ١٧٦ سرنشین آن کشته شده اند. سه روز بعد و با اعلام ستادکل نیروهای مسلح مبنی بر شلیک اشتباه پدافند به این هواپیما، شوک روحی بزرگ از راه رسید؛ سیلی از نوشته ها و توییت ها و واکنش ها در فضای مجازی و واقعی. یک هفته بعد تعدادی از متخصصان حوزه سلامت روان در بیانیه ای زنگ خطر پرخاشگری و کنش های ویرانگر را به صدا درآوردند و نوشتند.در این روزهای پرتنش و روان فرسا كه جراحت هایی هولناک بر روان جامعه ایرانی فرود آمده، اعماق فاجعه در سطوح فردی و اجتماعی می تواند فراتر از تاب آوری و هضم پذیری مردمان داغدار ایران زمین شود: مسأله ای که می تواند موجب بروز كنش هایی ویرانگر و پرخاشگرانه شود و گفت و شنود در فضایی فرهنگی را بین حاكمان و مردمان ناممكن سازد؛ آفتی جامعه ستیز كه بعضی رویکردهای تدافعی، بستر آن را سالیانی است فراهم آورده و می تواند به عقبگردی فرهنگی بینجامد و خشونت هایی نامتمدنانه را رقم بزند. بعد از هشدار این متخصصان جسته وگریخته از شهرهایی مثل تهران و مشهد خبر رسید که کلینیک های روانی برای مشاوره رایگان به مردم پس از اتفاقات اخیر اعلام آمادگی کرده اند؛ نمونه اش پلی کلینیک روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد. از طرف دیگر اداره کل سلامت شهرداری تهران هم تصمیم گرفت در خانه های سلامت محله ها به شهروندان مشاوره رایگان بدهد.حالا تعدادی از روانپزشکان و روانشناسان تأیید می کنند که در دو هفته گذشته افسردگی های ناشی از اتفاقات اخیر به طور محسوسی در میان مراجعان شان بیشتر شده است. پای مشاوره سوگ به خانه های سلامت شهرداری هم رسید این اتفاقات مکرر متأسفانه تاب آوری مردم را پایین آورده، این درحالی است که خشم و میزان نگرانی شهروندان بالا رفته است. به ویژه در خانواده هایی که فرزند دارند این تنش ها بیشتر است. اشاره زینب نصیری، مدیر کل سلامت شهرداری تهران به حوادث اخیر یعنی شهادت سردار سلیمانی، حادثه کرمان و سقوط هواپیماست؛ حوادثی که به اعتقاد او یکی پس از دیگری جامعه را شوکه کردند. او با تأکید بر این مسأله از ارایه خدمات مشاوره در خانه های سلامت شهرداری در تمامی محله های تهران خبر داد و گفت: از سیل فروردین ارایه خدمات مشاوره ای بحران در برنامه قرار گرفت و حالا با وجود ارایه مشاوره بحران و سوگ، عده ای از مددکاران و روانشناسان برای ارایه خدمات به سیستان وبلوچستان اعلام آمادگی کردند؛ البته مشاورانی هم به دیدن خانواده های مسافران هواپیمای اوکراین رفتند. خدمات رایگان مشاوره در پروسه ای ١٠روزه ارایه می شوند و بعد از این پروسه می توان در مورد مشکلات و شدت آن صحبت کرد، اگرچه تا به امروز این فراخوان با استقبال شهروندان روبه رو بوده است. استرس دامن کودکان را هم گرفت شب ها از خواب می پرد و پدرش را صدا می کند. یاسمین چهار سال دارد و هر شب کابوس می بیند. چند جلسه مشاوره رفته ایم، اما هنوز ترس های شبانه اش تمام نشده است.ترس شبانه گریبان آزاد را هم گرفته، کلاس سوم ابتدایی است و دو جلسه مشاوره رفته تا شب ها خواب راحت تری داشته باشد. هر شب مضطرب از خواب بیدار می شود و می زند زیر گریه. به هر صدای غیرمتعارفی واکنش نشان می دهد.بامداد تمرکزش را از دست داده، دانش آموز سوم متوسطه است و سر کلاس تمرکز ندارد. ترس از اتفاقی احتمالی و نگرانی ازدست دادن والدینش تمرکزش را پایین آورده است. بامداد ترس این را دارد که اتفاقی برای والدینش بیفتد و او در مدرسه باشد، برای همین مدام دل نگران پدر و مادرش است. اینها تجربیات مراجعه کنندگان سکینه سلطانی کوهبانی، مدیر پلی کلینیک روانشناسی دانشگاه فردوسی مشهد در چند روز اخیر است. سلطانی با اعلام تصمیم پلی کلینیک تخصصی خدمات روانشناسی و مشاوره دانشگاه فردوسی مشهد برای ارایه مشاوره رایگان به افرادی که از سانحه سقوط هواپیمای مسافربری اوکراین دچار مشکلات روحی شده اند، می گوید: ادبیات علمی بر تفاوت توانایی آدم ها با شرایط مختلف در مواجهه با بحران تأکید دارد. در هفته گذشته جامعه ایران بحران هایی را با فاصله کم پشت سر گذاشت؛ شهادت سردار سلیمانی، حادثه کرمان، سقوط هواپیمای مسافری و سیل سیستان وبلوچستان. حوادثی که تعدادی از شهروندان را با آسیب های روانشناختی مانند اضطراب، افسردگی و بی خوابی روبه رو کرده است. مشکلاتی که در میان کودکان هم به چشم می خورند. اهمیت این مشکلات تا جایی است که والدین به کلینیک ها برای گرفتن خدمات خاص مراجعه می کنند. فشارهای روانی بیش از حد، تحریک پذیری بیشتر فرید فدایی، متخصص اعصاب و روان و عضو انجمن روانپزشکان ایران، شرایط اجتماعی را بر اختلالات روانی تأثیرگذار می داند. او معتقد است توانایی افراد در مقابله با مسائل محدود و متفاوت است و در این باره به شهروند می گوید: تکرار عوامل استرس زا در یک مدت کوتاه احتمال بروز نشانه های بیماری روانی را بالا می برد. او می گوید اختلال سازگاری وضعیتی در روانپزشکی است؛ وضعیتی که فرد به دلیل تغییرات متعددی زندگی اش مجبور به وفق دادن خود با شرایط جدید است، رویه ای که انرژی روانی بالایی از فرد می گیرد. او با اشاره به اینکه آمارها از بالابودن میزان نزاع ها در کشور حکایت دارند و موید این مسأله پرونده های جنایی و پزشکی قانونی است، ادامه می دهد: جامعه ای که مرتب شاهد تحولات اجتماعی، سیاسی، فرهنگی و اقتصادی است، شهروندانش آسیب پذیر می شوند. نکته مهم اینکه فشارهای روانی بیش از حد می تواند باعث حالت های تحریک پذیر و پرخاشگری شود. افسرد ه هایی با افسردگی بیشتر آمار منتشرشده از سوی وزارت بهداشت نشان می دهد ٢٣درصد جمعیت ١٥ تا ٦٥ سال کشور دست کم از یک اختلال روانپزشکی رنج می برند؛ یعنی از هر چهار نفر، یک نفر. آماری که از وجود بیش از ٦٠درصد افسردگی روایت می کند. مسئولان وزارت بهداشت اعلام کرده اند تنها ٤٤درصد افراد دارای اختلال روان نیازمند به خدمات درمانی روانپزشکی اند، به مراکز درمانی مراجعه کرده و ۵۶ درصد آنها هیچ مراجعه ای نداشته اند، آمارهایی که وقتی به شهری مانند تهران با بیش از ١٠میلیون جمعیت می رسد، نقش جدی تری پیدا می کند. حسین فرخی، روانشناس بالینی، افسردگی، اضطراب و پرخاشگری را از اختلالات شایع کلان شهرها می داند؛ اختلالی که اتفاقات اجتماعی و اقتصادی نقش مهمی در تشدید آنها دارند. او یکی دیگر از کسانی است که تأیید می کند در دو هفته گذشته، تعداد کسانی که به دلیل حمله های عصبی ناشی از اخبار مربوط به حادثه هواپیمای اوکراینی به او مراجعه کرده اند، افزایش محسوسی داشته است. فرخی مسائل اجتماعی، زیستی و روانی را در تشدید این اختلالات دخیل دانسته می گوید: پرخاشگری، اضطراب، افسردگی و... اختلالاتی اند که نمی توان یک عامل را دلیل بروز آن معرفی کرد. درواقع مسائل اجتماعی مانند آنچه را که در هفته گذشته پشت سر گذاشتیم، می توان به عنوان عامل تشدیدکننده و تأثیرگذار معرفی کرد. مسائل اجتماعی، احتمال تشدید و بروز مشکلات و اختلالات روانی را بالا می برد؛ اگر چه عوامل دیگر را نمی توان در نظر نگرفت. به گفته او تاب آوری پایین و خشم بالا ویژگی بارز این روزهای شهروندانی است که از مسائل اجتماعی و اقتصادی به تنگ آمده اند و با کوچک ترین اتفاقی واکنش تند نشان می دهند: مسائل اجتماعی با وجود زمینه های ژنتیکی تاب آوری افراد را پایین می آورد و به روایتی اتفاقاتی از این دست فرد را دچار اختلال سوگ می کند. در هفته ای که گذشت مراجعان، کسانی بودند که در این شرایط از تعادل خارج شده و آرامش گذشته شان را از دست داده بودند. تعدادی از آنها حتی سابقه استرس و افسردگی را نداشته اند و تنها حوادث اخیر آنها را مضطرب کرده است. سمیرا طاووسی، روانشناس، هم به هم ریختگی و نگرانی از آینده را ویژگی مشترک طیف جدیدی از مراجعه کنندگانش می داند: طیف جدید مراجعه کنندگان به دنبال آرامش از دست رفته شان هستند. آنها از نگرانی هایی می گویند که آرامش شان را از بین برده است. آدم هایی که گویا کنترل زندگی شان را از دست داده اند و به دنبال آرامش هستند. ناامیدی و افسردگی در اغلب این مراجعه کنندگان به چشم می خورد و این در حالی است که تعدادی از آنها سابقه افسردگی نداشته اند. نگرانی اولین واکنش افراد در مقابل حوادث است؛ یکی از آیتم های زیرمجموعه تشکیل دهنده اختلال روانی که سهم بسیار زیادی در وقوع مشکلات سلامت روان دارد تا جایی که در مطالعات سال ٩٥ شهر تهران از ۲۰ مورد تشکیل دهنده تنش های روانی جامعه، هفت مورد به مبحث نگرانی اختصاص یافته است. احمد نوربالا، مشاور وزیر بهداشت در امور سلامت روان، پیش از این در این باره گفته بود: این آمارها یعنی حتی پیش از وقوع حادثه یا مشکل، نگرانی از آن به سراغ افراد می آید. در این مطالعه دریافتیم ٧/٨٢درصد مردم تهران حداقل یک تجربه تحمل فشار روانی داشته اند که سهم خانم ها و افراد مجرد در این میان بیش از سایرین است.