پایگاه خبری بهار نیوز 14 مهر 1398 ساعت 17:32 http://www.baharnews.ir/note/189280/سفر-پوتین-ریاض-روس-ها-وارد-میدان-می-شوند -------------------------------------------------- عنوان : سفر پوتین به ریاض؛ روس‌ها وارد میدان می‌شوند؟ -------------------------------------------------- متن : گروه سیاسی: احمد زیدآبادی در کانال تلگرامی خود نوشت: ولادیمیر پوتین رئیس جمهور روسیه قرار است ماه جاری میلادی از عربستان سعودی دیدار کند. مقام های روسی و سعودی این دیدار را مهم ارزیابی کرده اند. قاعدتاً سفر پوتین به ریاض در بحبوحۀ بالاگرفتن تنش بین ایران و عربستان، نمی تواند از تأثیرات این رویداد برکنار باشد. سعودی ها در سال های اخیر برای نزدیکی به مسکو اشتیاق و روی خوش نشان داده اند و ظاهراً پوتین را متحد دلچسب تر و لایقی برای خود می دانند. البته آنها نمی خواهند در روابط خارجی خود، روسیه را جایگزین آمریکا و برخی کشورهای اروپایی متحد خود کنند، اما به دلایل مختلف می کوشند تا پوتین را وارد معادلۀ سیاست خارجی خود کنند. شاید مهمترین دلیل این موضوع، نیاز سعودی ها به متحدی قدرتمند و بی دردسر در کنار آمریکا و یا حتی به عنوان آلترناتیو آن، در شرایط ویژه است. آمریکا در دوران اخیر متحد کم دردسری برای سعودی ها نبوده است. اصولاً بافت دمکراتیک کشورهای غربی، تنوع نهادها، قدرت رسانه ها و اثرگذاری افکار عمومی آنها، در روابط شان با کشوری بی علاقه به فضای باز سیاسی مانند عربستان، معمولاً مشکل زا بوده است. در این میان، دولت ترامپ هم با تکیه بر سیاست انزواگرایی و عدم مداخلۀ مؤثر در امور جهانی، سعودی ها را نسبت به استحکام تکیۀ امنیتی بر آمریکا مردد کرده است بخصوص اینکه ترامپ در مقابل وعدۀ هرگونه حمایتی از عربستان مرتب هزینه های مادی آن را به رخ سعودی ها می کشد و با زبان شلخته و دور از نزاکت دیپلماتیک خود سبب تحقیر آنان می شود. روسیه اما از این جهت متحد کاملاً قابل اعتمادی برای عربستان است زیرا نه فقط به کارنامۀ حقوق بشری کشورها کاری ندارد، بلکه اصولاً موازین دمکراسی های غربی را به عنوان میراثی مخل و مزاحم تصمیم گیری درست و قید و بندی بیهوده در جهت کارآمدی دولت ها تلقی می کند و اصولاً خود را از این قید و بندها آزاد کرده است! دلیل دوم اما به رابطۀ مسکو با تهران مربوط می شود. ظاهراً سعودی ها از تأثیرگذاری آمریکا بر سیاست ایران مطمئن نیستند و بسیار علاقمندند که از قدرت مسکو نیز در این زمینه به عنوان نیروی مکمل استفاده کنند. گرچه روس ها به عنوان متحد ایران شهرت پیدا کرده اند، اما سعودی ها می دانند که به رغم نفوذ نسبی روسیه بر تهران، این اتحاد چندان مایۀ مستحکم ایدئولوژیک و حتی استراتژیکی ندارد. روسیۀ پوتین از هرگونه تعلق ایدئولوژیک آزاد است و استراتژی آن در خاورمیانه نیز بر مبنای حفظ بقای اسرائیل از یک طرف و تداوم امنیت عربستان و دیگر کشورهای عرب منطقه از طرف دیگر استوار است. از نگاه سعودی ها همین دو موضوع، رابطۀ روسیه و ایران را در وضعیتی نامستحکم قرار می دهد و برای آنها فرصتی در جهت نزدیکی به مسکو و استفاده از قدرت آن برای اثرگذاری بر تهران فراهم می کند. در کنار این دو علت، دلایلی چون منافع مشترک دو کشور برای بهبود یا تثبیت بهای نفت در بازارهای جهانی و نفوذ سعودی ها بر نیروهای افراط گرای مناطق مسلمان نشین روسیه هم در این آنچه گفته شد، بی تأثیر نیست. بنابراین، احتمال اینکه پوتین در سفر خود به عربستان طرحی را برای کاهش تنش در منطقۀ خلیج فارس مطرح کند، کم نیست. پوتین پیش از این، از لزوم پیمانی امنیتی در منطقۀ خلیج فارس با شرکت آمریکا، روسیه، اروپا، چین، هند و کشورهای حاشیۀ خلیج فارس سخن گفته است و احتمالاً این طرح را در دیدار با سعودی ها با جزئیات وضوح بیشتری مطرح خواهد کرد. آیا چنین طرحی طبق میل جمهوری اسلامی خواهد بود؟ بستگی به این دارد که جمهوری اسلامی بخواهد به چه سمتی حرکت کند! اگر جمهوری اسلامی در صدد انعطاف در مواضع منطقه ای خود باشد احتمالاً طرح پوتین می تواند سبب کاهش تنش ها و نهایتاً راهی در جهت رهایی از تحریم های آمریکا نیز به حساب آید. اما اگر قصد انعطافی در میان نباشد، طرح امنیتی مسکو خطر اصطکاک آن با تهران را پیش می آورد.