به روز شده در ۱۳۹۸/۰۲/۰۳ - ۱۸:۳۴
 
۱۰
تاریخ انتشار : ۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ساعت ۱۳:۴۰
کد مطلب : ۱۱۱۴۳۹
دوران پساتحریم به دوره ای از انتظارات تبدیل شده

لغوتحریم‌ها نقش‌چندانی در حل‌مشکلات‌اقتصادی ندارد

از آنجایی که ما استاد طراحی واژگان هستیم «دوران پساتحریم» به دوره ای از انتظارات تبدیل شده است، اقتصاد ایران دچار مشکلات ساختاری است و نیازمند یک دانش برای بازطراحی و خروج ان از رکود و خمودگی کنونی است.
لغوتحریم‌ها نقش‌چندانی در حل‌مشکلات‌اقتصادی ندارد

سارا مرادخانی


گروه اقتصادی: مذاکرات هسته‌ای در دولت جدید بر دو اصل لغو تحریم‌های ایران و رعایت خط قرمزها آغاز شد. دولت یازدهم در اولین قدم خود بعد از تشکیل دولت با سپردن پرونده‌ای هسته‌ای به وزارت امورخارجه راهی را برای خود در جهت آغاز دوران جدید برای اقتصاد و در عرصه دیپلماسی تعریف کرد. حسن روحانی به مردم قول داده بود که پرونده هسته‌ای را ببندد و تحریم‌های ایران را در نتیجه همین پرونده عمری یک دهه ای داشت لغو کند. ژنو سوییس وعده‌گاه ایران و 1+5 بود و در نهایت در وین اتریش برجام شکل گرفت و در 17 اکتبر 2015 تحریم‌های سه گانه ایران توسط اروپا، سازمان ملل و امریکا به یکباره لغو شد. فرمان لغو تحریم‌‌ها برای هم ایرانی‌‌ها و هم خارجی‌‌ها نوید بخش بازاری جدید و دست نخورده بود که می‌توانست برای هر دو طرف پرسود و منفعت باشد. 

دکتر جمشید پژویان استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی که به اقتصاد آزاد و از طرفداران آزادسازی قیمت‌ها و وضع یارانه‌‌ها شناخته می‌شود، اما اعتقاد دیگری دارد و می‌گوید: «هرچند تحریم‌‌ها کشور را تحت فشار مالی قرار داد و سبب شد تا دولت از نظر درآمدهای ارزی و درآمدهای خود دولت تحت فشار قرار بگیرد و حتی برای تراز بودجه و تراز بازرگانی دچار مشکلاتی عدیده ای شود اما اقتصاد ما از چندین دهه گذشته یک اقتصاد ناکارآمد و غیر فعال و در واقع مرده اگر نگویم ورشکسته، بوده و این مساله ارتباطی به تحریم نداشته و ندارد.» آنچه در پی می‌آید حاصل گفت و گوی دکتر جمشید پژویان، رییس سابق شورای رقابت و استاد اقتصاد دانشگاه علامه طباطبایی با بهار است. 

در دوران پساتحریم قرار داریم، دولت معتقد است که تحریم‌‌ها در طی سال‌های گذشته سبب از هم گسیختگی اقتصاد شده و لغو آن‌‌ها پویایی اقتصاد را در پی خواهد داشت. این تاثیر گذاری چگونه قابل تعریف است؟ در واقع بخش دولتی و خصوصی در تغییر شرایط اقتصادی کشور چه می‌توانند داشته باشند؟
نکته‌ای که پایه و اساس این دولت بر آن قرار گرفت، مذاکرات و مسائل سیاسی بود، یعنی دولت یازدهم همه تخم مرغ‌های خود را در این سبد، یعنی مذاکرات هسته‌ای و لغو تحریم‌‌ها ریخت و بدون هیچ برنامه اقتصادی دولت را در اختیار گرفت. در این دوران به صورت اجبار سیاست‌هایی را برای حل بحران اقتصادی و خروج کشور از رکود تعریف کرد که همه با شکست مواجه شده و ناموفق بودند، چرا که بدون پایه‌ریزی لازم از نظر دانش اقتصادی و شناخت از شرایط اقتصادی کشور طراحی شده بودند. هنگامی که دولت همه مسائل اقتصادی را به تحریم‌‌ها متصل و تمرکز خود را در این نقطه قرار داد سبب ایجاد انتظاراتی در مردم و بخش خصوصی و حتی دولتی شد و از آنجایی که ما استاد طراحی واژگان هستیم «دوران پساتحریم» به دوره ای از انتظارات تبدیل شده است که این مساله نادرست است. پساتحریم مانند سخن گفتن از جنگ و پساجنگ است که می‌تواند درست و منطقی باشد که البته نیازمند دو سیاست اقتصادی مجزاست اما نه در اقتصاد ایران و شرایط موجود. 

آیا شما تایید می‌کنید که بخشی از این مشکلات مربوط به همین تحریم‌‌ها بود؟ نه کالایی به ما فروخته شد و نه کالایی خریداری شد و این سبب رکود شد.
واقعیت امر این است که هر چند تحریم‌‌ها کشور را تحت فشار مالی قرار داد و سبب شد تا دولت از نظر درآمدهای ارزی و درآمدهای خود دولت تحت فشار قرار بگیرد و حتی برای تراز بودجه و تراز بازرگانی دچار مشکلاتی عدیه ای شود اما اقتصاد ما از چندین دهه گذشته یک اقتصاد ناکارآمد و غیر فعال و در واقع مرده اگر نگویم ورشکسته بوده و این مساله ارتباطی به تحریم نداشته وندارد و ما نباید این انتظار را داشته باشیم که این اقتصاد با این شرایط در دوره پسا تحریم و یا لغو تحریم‌‌ها دچار تحول آنی شود. سیاست هایی که برای اصلاح اقتصاد ما لازم است بدون ارتباط با تحریم هاست و مشکلات اقتصادی کشور از زمان آغاز مذاکرات و قبل از دوران تحریم‌‌ها شروع شده و مشکلات اقتصادی ما بدون توجه به تحریم‌‌ها قابل حل بوده و هست و فقط نیازمند دانش اقتصادی کافی و لازم است و دولت اکنون این توانایی و دانش را ندارد که بتواند این سیاست‌‌ها را تنظیم و اجرا کند. 

با توجه به سرمایه گذاری که دولت از ابتدای مذاکرات آغاز کرده بود همه منتظر یک اتفاق ویژه بودند به خصوص بخش خصوصی بسیار امیدوار به یک تحول است،این تحول چگونه اتفاق می‌افتد؟
چنین چیزی امکان ندارد و اتفاق نمی افتد،بیچاره بخش خصوصی! بخش خصوصی فکر می‌کند یک اتفاق مهم در حال رخ دادن است و از این مساله نفع بسیاری خواهد برد در حالی که چنین چیزی ممکن نیست .مهمترین واقعه بعد از لغو تحریم‌‌ها این است که پول‌های بلوکه شده اگر یک باره و یا در کوتاه مدت آزاد شود، فشاری که بر دوش دولت برای بودجه و هزینه‌‌ها وجود دارد فقط تخفیف پیدا می‌کند و شاید دولت بخشی از این پول‌های آزاد شده را هم به بخش خصوصی سرریز کند اما این یک درمان موقت است، چرا که ما همچنان با کاهش صادرات نفت با قیمت پایین روبرو هستیم و امیدی هم نیست که به زودی و یا اصولا امیدی به بازگشت به قیمت‌های بالای 100 دلار نفت وجود ندارد، در این شرایط ما نیازمند سیاست گذاری جدی ساختاری در اقتصاد هستیم از جمله این که چگونه بتوانیم درآمدهای نفتی را که در طی نیم قرن فقط سوراخ‌‌ها و مشکلاتی که در درون اقتصاد وجود داشته را به صورت موقت و تصنعی پر کرده و از التهاب اقتصاد و از هم پاشیدن جلوگیری کرده را ترمیم کنیم. در این شرایط باید چه سیاست‌هایی طراحی کنیم که از منابع موجود اقتصاد کشور مانند همه کشورهای دیگر دنیا استفاده کنیم؟ یعنی از توانایی‌های نسبی در اقتصاد باید چگونه در این شرایط استفاده کنیم ؟ و باز هم تاکید می‌کنم که این نیازمند طراحی یکسری سیاست‌های اقتصاد ساختاری در چارچوب مبانی اقتصاد خرد که ما متاسفانه فاقد چنین توانایی از نظر علمی هستیم. 

دولت ورود شرکت‌‌ها و سرمایه گذاران خارجی را با لغو تحریم‌‌ها نوید داده است که می‌تواند روحی در اقتصاد مرده کشور باشد، در این شرایط لغو تحریم‌‌ها تاثیر مستقیم در اقتصاد خواهد داشت؟
این فقط یک خیال و خواب است! مامنکر تاثیرات منفی تحریم‌‌ها در اقتصاد نیستیم اما این همه مساله نیست. از زمانی که تحریم‌‌ها وضع و سپس تشدید شد، با نگاهی به دوره قبل از ان باید این پرسش را مطرح کنیم که این شرکت‌های خارجی که شرایط کشور و اقتصاد و امکانات برای سرمایه گذاری وجود داشت کجا بودند که اکنون در این شرایط قصد ورود به کشور و سرمایه گذاری را دارند؟ کسانی که ادعا می‌کنند شرکت‌های خارجی پشت درها نشسته اند تا با کالاهای خود وارد کشور شوند در واقع زنبیلی از کالاهای خود را در دست دارند که در نتیجه آزاد شدن پول‌های بلوکه شده درصدند تا این کالاها را در بازار پرمصرف ایران بفروشند، یعنی در این شرایط این پول‌‌ها به نوع منطقی تر از کشور خارج می‌شود واین شرکت‌‌ها سهم خود را از بازار کشور بردارند.
در واقع، این رفت و آمدها و مذاکرات برای فروش این کالاهاست نه سرمایه گذاری مستقیم که سبب رشد اقتصادی و ورود تکنولوژی برتر به کشور شود و الزاما هم بازارهای جهانی را به این سمت به دلیل سهیم بودن خود در آنها باز کنند.این شرکت‌‌ها پشت درهای ایران صف کشیده‌اند و قراردادهایی برای فروش و ورود کالاهایی به ایران می‌بندند که حتی خط تولید آنها را بسته اند، یعنی کالاهایی که ضمانتی برای آنها بعد از فروش وجود ندارد و مساله لغو تحریم‌‌ها که سبب هجوم شرکت‌های خارجی به ایران شده از این جهت است و این برای ما و اقتصاد ما چه فایده ای دارد؟ 

دولت در جریان این مسائل قرار دارد؟
دولت بخشی از این مسائل را می‌داند و بخش دیگری را نه. بعضی از وزرا در بسیاری از موارد این مساله را به بخش خصوصی و خود دولتی‌‌ها تذکر داده و می‌دهند که اگر قرار است خارجی وارد بازار ایران شوند، باید سرمایه گذاری مستقیم کنند و این همان مساله ای ست که مقام معظم رهبری در فرمان خود در خصوص برجام به آن متذکر شدند. به عنوان مثال به کمی قبل ترز بازگردیم، قبل از تشدید تحریم‌‌ها که امکانات بیشتری برای سرمایه گذاری مستقیم وجود داشت، مگر آقای خاتمی در دوران خود به آمریکا نرفت و برای سرمایه گذاران خارجی و حتی ایرانی فرش قرمز پهن نکرد، آیا این سرمایه گذاران وارد ایران شدند؟ جواب خیر است! چرا که سرمایه گذاری مستقیم در ایران موارد دیگریست از جمله امنیت، ثبات اقتصادی و عدم دخالت دولت در اقتصاد به صورتی که دولت همواره انجام داده است.

در واقع باید گفت که، دولت به صورت مستقیم در حال دخالت در همه امور اقتصاد است و سبب بیماری و مردگی شده، به عنوان مثال تعزیرات مانند سمی برای اقتصاد محسوب می‌شود، یعنی دولت با این روش کنترلی پلیسی ره به جایی نمی برد، به عنوان مثال، اگر کالایی در فروشگاهی گران است در 50 قدم بالاتر همان کالا ارزان تر عرضه می‌شود و بازار خود به خود قیمت‌های را تنظیم می‌کند و نیازی به دخالت دولت در چنین اموری که سبب بیماری اقتصاد می‌شود نیست. این نمونه ای از خروار است که همه چیز را به تحریم‌‌ها و لغو آنها ربط ندهیم، چرا که این مساله به خوبی اثبات شده که اقتصاد ایران دچار مشکلات ساختاری است و نیازمند یک دانش برای بازطراحی و خروج ان از رکود و خمودگی کنونی است.

مردمی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۴:۰۴
اگر کاسبان تحریم آدمهای منصفی بودند یقیناً می دانستند که با آن حجم تخریبی که انها در 8سال انجام دادند نباید انتظار یکساله برای رفع همه مشکلات داشت . اقتصاد و فرهنگ و باورهای مملکت را با حداکثر توان منفجر کرده اند و همین تخریب را روی دیدگاه مردم دیگر کشور ها نسبت به ایران و ایرانی اعمال کرده اند ... حالا با نهایت بی غیرتی در حالی که باید سعی در کمک داشته باشند ، با تمام توان بر طبل توقع مردم می کوبند ... خودشان می دانند چه گندی زده اند و می دانند این گند را پاک کردن شاید سالها زمان لازم باشد (341124)
عدالت
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۰:۵۷
بسهه دیگه مردم خسته شده اند.....دلیل اینکه با وجود رفع تحریمها و ازادسازی 100 میلیارد بلوکه شده و افزایش صادرات و درامد نفتی مردم هیچ تغییری نمی بینند دلیلش یکی دلار گران است و جلوگیری دولت روحانی از ارزان شدن دلار تا سود بیشتری کسب کند بدون توجه به گرانی و کاهش قدرت خرید مردم و ایجاد رکود.....اگر دلار ارزان شود کشور از رکود خارج می شود...چون هم قدرت خرید بالا می رود و هم هزینه تولید و تجهیزات و ماشین الات تولیدی کاهش شدید می یابد.. (341144)
خندان
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۶ ۱۶:۰۹
هر کی با دولت نهم و دهم همراهی و همکاری داشته تمام اعتبار علمی خود را از دست داده.«سقط من عیون ملتنا» (341190)
عبدالوهاب
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۴:۱۲
به اقای پژویان خیلی باحالی مخصوصا وقتی عصبی میشی (341125)
علی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۴:۱۷
رو که نیست سنگ پای قزوینه. مگه شماها نبودید که آب خوردن ملت رو هم به برداشته شدن تحریم ها مرتبط کردید. (341126)
ساعدی
Italy
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۴:۵۷
مشکل بوروکراسی و دیوان سالاری و همایش ها و سخنرانی های بیخود و ظاهرساز در مورد اشتغال و تولید هست.
به مردم قول داده ایم پس باید تا جان داریم برای تحقق آن تلاش کنیم.
وقتی مردم می آیند رای میدهند توقع دارند فردی که رای آورده نیز تا جان دارد کمک آنها کند. متاسفانه این نلاش برای خدمت به مردم دیده نمیشود بلکه سوء استفاده از رای مردم برای پر کردن جیب ها دیده میشود (341128)
شب
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۵:۱۶
در این که اقتصاد ایران دچار مشکلات ساختاری است و دخالت دولت (به معنی عام) ریشه همه مشکلات است شکی نیست.اما باید پذیرفت که دولت خاتمی این اقتصاد بیمار را بگونه ای اداره کرد که رضایتمندی نسبی برای مردم حاصل شد.ولی دولت بعد اصلاحات که مفت مصادر امورات کشور را بدست آورده بود و خون دل هایی را که دولت خاتمی برای رشد8درصدی و تک نرخی کردن ارز و ایجاد رونق اقتصادی متحمل شده بود درک نمی کرد در چشم برهم زدنی چوب حراج به هست و نیست کشور زد. و اگر امروز هر کسی با هر عنوانی بخواهد در قضاوت خود بین دولت اصلاح (341129)
شب
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۵:۲۴
بین دولت اصلاحات و دولت بعد از آن تفکیک قائل نشود.قضاوتش سیاسی و عنادورزانه تلقی می شود.چون عملکرد درخشان دولت خاتمی در حوزه اقتصادی از بدیهیات است و انکار بدیهیات نتیجه ای برای انکار کنندگان ندارد جز اینکه قضاوت آنان را سست و بی مایه نشان دهد. (341130)
ایرانی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۵:۳۹
چهارسال انتظارهم داره تمام میشه.اعتمادنکردن به وعده هاداره توی جامعه نهادینه میشه.ناامیدی توجامعه داره موج می زنه.نسل آینده بااین ناامیدی ویاس چطوری میخوادجامعه رواداره کنه.ببین مملکتی بااین ثروت عظیم وخدادادی روبه چه روزی انداختن؟خدایاخودت به دادمون برس. (341131)
شب
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۵:۴۱
و اما در مورد برجام باید بگویم دولت روحانی با توافق هسته ای مهمترین مشکل اقتصادی-سیاسی کشور را حل کرد.و اگر انتقاداتی بر انتظارات پسا برجامی مطرح است در آن حدی نیست که بتواند عملکرد دولت را در این خصوص زیر سوال ببرد.واقعیت آن است که با استقرار دولت روحانی در سال 92 مردم به آرامش نسبی دست یافته اند و این چیز کمی نیست.انصافا دولت روحانی هم با دولت قبل از خود هیچ سنخیتی ندارد و اصلا قابل مقایسه نیست.لذا دولت احمدی نژاد را باید تحت عنوان «دولت فاجعه» جداگانه بررسی کرد.هر چند همه دولت های بعد از انقل (341132)
شب
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۵:۵۲
بعد از انقلاب در یک وجه مشترکند و آن اداره اقتصاد بیمار است. با این تفاوت که دولت خاتمی سعی می کرد راه درمانی برای آن بیاید و علایم حیاتی آن را روز به روز بهبود بخشد.و در این راه عملکردش بسیار موفقیت آمیز بود.اما دولت احمدی نژاد سعی میکرد کل علایم حیاتی آن را از بین ببرد و آن را نابود کند.و تاحدودی هم موفق شد. و دولت روحانی هم می خواهد آن را نجات دهد و تاکنون اقدامات بسیار مثبتی هم انجام داده و قطعا نتایج عملی اقدامات دولت کم کم احساس خواهد شد. (341133)
مسعود
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۶:۳۷
امید دولت تدبیر و امید به کدخدا بود.
خدا هم به همون کدخدا واگذارش کرد. (341134)
کاظم
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۱:۵۳
اون احمدی نژاد و دوستان بودند که پول مملکت را دادند دست همون کدخدا تا بالا بکشه حالا طلبکار هم هستند. حالا خوبه روحانی گفت که امریکا کدخدای اروپایی هاست نه ما ولی شما دلواپسگرایان افراطی اینو نمیخواهید بپذیرید. لابد شما قبول دارید کدخدای ماست! (341148)
رضا درودگر
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۸:۳۰
جایی كه پایه فعالیت اقتصادی رانت شد دست نامریی بازار یا مریی دولت بیفایده است. (341137)
شعبانزاده
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۸:۴۰
آقای پژویان درست می فرمایندوبرهمگان مبرهنه که تحریمهاعلت اصلی مشکلات اقتصادی نیست بلکه بی برنامه بودن وناکارآمدی ودرعین حال زیاده خواهی مشکل بنیانی بشمارمیآیدکه اصلاًاراده ای برای حل آن دیده نشده است واین دولت همان دورتسلسل باطل راطی میکند!آگاهان جامعه بسیارامیدواربودندآقای روحانی دست ازکهنه گرایانیکه سالهای سال مثل جناب وزرای صنعت وکشاورزی و...برمسندبوده اندوتغییری بوجودنیاوردندوآنهمه ظرفیتهایابه هدررفتندیابه محاق ادامه دارد....... (341138)
شعبانزاده
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۹:۰۲
برای ذانش آموزان راجع به توسعه کره جنوبی ومیزان درآمدبخش کشاورزی هلندونیزجمعیت ووسعت وظرفیتهای اقلیمی وثروتهای زیروروزمینی اینکشورهامشغول صحبت بودم که دانش آموزی برخاست وگفت اگرکره جنوبی با99000هزارکیلومترمربع و50میلیون جمعیت که پنج درصدثروت ایران نداردویک شانزدهم کشورماست با600میلیارددرآمدوهلندبا41هزارکیلومترمربع و17میلیون جمعیت وفقط درزیرمجموعه کشاورزی با70میلیارددلارصادرات که به اندازه دواستان مازندران وگلستان نمیشودودرکیفیت خاک هرگزقابل قیاس نیست مامیبایست به مدت کوتاهی حداکثرپنج سال به آن میزان ... (341139)
بیطرف
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۹:۲۴
ایشان درزمان دولت قبلی هم افاضاتی داشتندوایضاذکترنراقی وپای ثابت مصاحبه بارسانه هابودند-انشاا..هم بهاروهم مخاطبان قصدگول زدن هم رانداریم -قصه قیمت خودرو یادمان نرفته - (341140)
پردیس
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۱۹:۵۱
1_ اگر تحریمها هنوز بود اصلا اقتصادی باقی نمانده بود که بیمار باشد یا سالم ، 2_برای خراب کردن یک برج و یا یک شهر وقت 10 دقیقه برای کارگزاری دینامیت کفایت می کند ولی برای ساختن مجدد آنها سالها همت و تلاش صحیح می خواهد ، یک لیوان را ول کنی می شکند ولی نمییتوان دیگر دو باره همان را را ساخت ، کسانی که برجام را رد می کنند یا نادانند که دو نکته فوق را نمی فهمند و یا مغرضد و کاسب تحریم (341141)
پورامینی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۰:۳۰
این گفته دکتر پژویان که مشکلات ساختاری اقتصاد و دخالت دولت در اقتصاد ارتباطی با تحریمها ندارد و مسبوق به سابقه است واقعیتی غیر قابل انکار است در عین حالیکه ایشان فشار مالی تحریمها به اقتصاد داخلی را نیزرد نمی کنند وبه تعبیری دیگر وشاید بهتر هر چند رفع تحریمها که منابعی را ازاد کرد کافی نبوده در عین حال لازم وضروری بوده است زیرا تحریمهای عیر عادلانه حتی مراودات تجاری وبانکی مارا با دوستانمان نیز محدود کرده وامکان شکوفاهی اقتصادی را نیزسلب کرده بود نهایتا برجام توافقی در نوع خاص خود تا حدودی ... (341142)
حمید
Denmark
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۱:۲۰
می شد کار کرد حتی بدون برجام تحت فشار هم میشه با بستن کمر همت کار کرد
اما وقت را از دست داده ایم و فقط سال آخر مانده

از تجارب بلاروس و قزاقستان برای برطرف کردن بیکاری و تبعیض طبقاتی و راه انداختن تولید استفاده کنید

در بلاروس قانون جریمه بیکاران را با چند شرایط استثناء برای برخی خانوار در نظر گرفتند و جواب داد و بیکاری در این کشور تا ۲٪ رسید

موءسسات فرهنگی خصولتی که کار کرد زیادی ندارند و فقط بودجه می بلعند در هم ادقام بشوند..
همچنین وزارت خانه هایی که پول زیاد می بلعند یکی شوند. (341145)
ح
Denmark
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۱:۲۱
از تجارب بلاروس و قزاقستان برای برطرف کردن بیکاری و تبعیض طبقاتی و راه انداختن تولید استفاده کنید

در بلاروس قانون جریمه بیکاران را با چند شرایط استثناء برای برخی خانوار در نظر گرفتند و جواب داد و بیکاری در این کشور تا ۲٪ رسید (341146)
مهری
Denmark
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۱:۲۴
اگر در جریان اصلاحات چند آدم مثل ربیعی و محجوب داشتیم این وضع ما نبود که امروز بی رحمانه سیلی بر صورت این جریان بکوبند و تهمت اشرافی گری بزنند (341147)
خدمت
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۵ ۲۳:۳۳
اين آقا همان كسي است كه با تحليل هاي توهمي مملكت را در دام پرداخت نقدي يارانه ها انداخت . (341150)
خندان
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۶ ۱۶:۲۸
تحریم غرب بعنوان فشار بیرونی و تحلیل های توهمی پرداخت یارانه بعنوان فشار درونی مثل دو لبه قیچی بود که سردار قالی باف در حملات گازنبری خود برای به دام انداختن معترضین استفاده می کرد اینا هم هدفشان ساقط کردن کشور بود.عمدا نگفتم هدفشان قیچی کردن نظام بود تا خدای نکرده تهمتی زده نشود. (341191)
لیسانس بیکار
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۶ ۰۸:۳۴
دوستان خوب ونیک اندیش: دراظهارنظربه ماقال عنایت فرمایندنه من قال.بیاییدبه واقعیتهاتامل بیشتری بنماییم وبدورازحب وبغض چالشهاراببینیم ومسئولانه جهت تسطیح مسیرتحول وپیشرفت درهمه ابعاددیدگاه مان منعکس کنیم.باورفرماییدبااینهمه ثروت وپتانسیل ونیزگستره جغرافیایی وآب وهوای متنوع وازهمه مهمترباوجودملتی هوشمندونیروهای انسانی وافروفرهیخته عقب ماندگی وهمترازبودت باکشورهای ..... (341174)
دخو
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۵/۰۴/۲۶ ۰۹:۱۹
آش احمدی نژادخوردی حالابرو حلیمشو هم بزن (341176)