به روز شده در ۱۳۹۷/۰۶/۲۸ - ۲۰:۰۵
 
۱
تاریخ انتشار : ۱۳۹۶/۱۱/۱۶ ساعت ۱۱:۰۷
کد مطلب : ۱۴۲۸۲۸
عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه:

حجاب واجب شرعی است، نه اجباری

حجاب واجب شرعی است، نه اجباری
استاد سید محمدعلی ایازی
عضو مجمع مدرسین و محققین حوزه علمیه

الزامی کردن حجاب و یا عدم الزامی کردن آن از مباحثی است که از ابتدای انقلاب مطرح بوده و همواره مخالفان و موافقانی داشته است. هر یک از مخالفان و موافقان نیز ادله‌ی خاص خود را دارند و در پی ابطال استدلال گروه مقابل خود هستند. این بحث در چند روز اخیر و باوجود رسانه‌های اجتماعی، دوباره به یک بحث جنجال‌برانگیز تبدیل‌شده است. به‌گونه‌ای که حتی برخی از نمایندگان مجلس نیز دراین‌باره اظهارنظر کرده‌اند. 
✅در اینجا دو مسئله وجود دارد. یکی بحث شرعی بودن حجاب است و یکی بحث الزام قانونی حجاب است. در بحث شرعی، کسی مخالف آن نیست و همه وجوب شرعی حجاب را قبول دارند و در آن تردیدی نیست؛ اما بحث در این است که آیا حکومت می‌تواند و حق دارد دخالت در این مسئله کند و افراد را مجبور به حجاب بکند. به‌گونه‌ای که اگر کسی این مسئله را رعایت نکرد، او را به‌عنوان جرم، تلقی بکند و مجازات بکند یا خیر؟
🔻بر این اساس، به نظر من اگر حجاب از حیث قانونی الزامی نداشته باشد، هیچ خدشه‌ای به تصویر دینی آن وارد نمی‌شود. مگر در باب نماز یا واجبات دیگر هیچ‌کس نمی‌گوید که این واجبات را از حیث قانونی، الزامی کنیم بااینکه در وجوب این مسائل، تردیدی نیست. 
✅صحبت اصلی عده‌ای از شخصیت‌های فرهنگی مثل مرحوم شهید مطهری، شهید بهشتی آیت‌الله طالقانی و شخصیت‌های دیگری که هست این است که این الزام حکومتی حجاب، یک امر شرعی و دینی نیست و ما دلیلی از ناحیه‌ی شرع نداریم که چنین قانونی را بخواهیم بر اساس آن دلیل تصویب کنیم و سپس گشت ارشاد را راه بیندازیم تا ببینیم چه کسی این قانون را رعایت می‌کند و چه کسی رعایت نمی‌کند. البته این صحبت مربوط به امروز نیست بلکه از اول انقلاب مطرح بوده و می‌گفتند این‌که بخواهیم افراد را بر حجاب، مجبور بکنیم، کار درستی نیست. 
✅اوایل انقلاب، عده‌ای می‌آمدند و در خیابان، باکسانی که حجاب را رعایت نمی‌کردند برخورد می‌کردند و آن‌ها را دستگیر و مجازات می‌کردند ولی عملاً کار به‌جایی رسیده که حتی اگر بخواهند بازهم اشخاصی را براثر بی‌حجابی، دستگیر و مجازات کنند، هیچ اثری که ندارد بماند، چه‌بسا اثر معکوس داشته باشد. لذا می‌بینید که در این سی سال که این‌همه هزینه‌ها و دستگاه‌های اجرایی را که برای این کار گذاشتند، عملاً نه‌تنها وضع را بهتر نکرده بلکه روزبه‌روز وضعیت بدتر شده است.
✅استاد محمدرضا حکیمی می‌گوید: به آقای مطهری گفتم این چه قانونی است؟ ایشان گفت اتفاقاً من برنامه دارم فردا دراین‌باره با مرحوم امام صحبت کنم. سپس وقتی مرحوم شهید مطهری نظر امام (رحمت‌الله علیه) را جویا شده بود، ایشان هم فرموده بودند من هم با این کار موافق نیستم ولی این‌قدر بر من فشار آوردند که من گفتم در ادارات، باید حجاب رعایت شود. لذا کلام مرحوم امام مربوط به رعایت حجاب در ادارات بود نه در خیابان‌ها. قانونی کردن حجاب، مربوط به یک گروهی بود که تندروی می‌کردند و الآن هم نتیجه‌اش این است که اگر نیروی انتظامی هم بخواهد وارد این قضیه بشود و با بی‌حجابی برخورد کند، عملاً هیچ تأثیری ندارد.
✅استدلال موافقان حجاب اجباری، از باب امربه‌معروف و نهی از منکر بود و می‌گفتند یکی از مصادیق نهی از منکر، این است که جلوی کسانی که حجاب را رعایت نمی‌کنند باید گرفته شود. دلیل دیگری که داشتند این بود که بی‌حجابی ایجاد مفسده می‌کند. در مقابل این استدلال، عده‌ای می‌گفتند که موضوع امربه‌معروف و نهی از منکر، در مورد حجاب صدق نمی‌کند. چون آنچه در قرآن آمده است، معروف و منکر است. به این معنا که آنچه در قرآن و روایت در مورد امربه‌معروف و نهی از منکر داریم این است که معروف، آن چیزی است که مردم آن را به‌خوبی بشناسند ولو آن خوبی واجب هم نباشد. حرام هم همین‌طور است. 
✅خیلی چیزها هست که حرام است اما زشتی آن را همه‌ی جامعه می‌داند. مثلاً ظلم کردن، به ناموس دیگران تجاوز کردن و اموری از این قبیل، همه‌ی عقلا و مردم زشتی این اعمال را می‌شناسند. حتی اگر این زشتی حرام هم نباشد. مثلاً کسی در یکجایی سیگار می‌کشد و ته سیگار خود را بر روی زمین بیندازد و یا پوست میوه و اموری از این قبیل را بر روی زمین بریزد. ممکن است بگوییم این کارها حرام نیست اما در نظر مردم، این کار، کار زشتی است. درهرصورت، معیار منکر، چیزی است که عرف، آن زشتی را بشناسد. 
✅حال در بحث حجاب می‌گوییم، آیا همه‌ی مردم، وجوب حجاب را باور دارند و بی‌حجابی را به‌عنوان یک ناهنجاری می‌شناسند؟ به نظر من، خیلی از مردم، بی‌حجابی را به‌عنوان یک ناهنجاری نمی‌شناسند. اتفاقاً بعضی از این رسانه‌های ما، گاهی خودشان برای اینکه مقاصد خودشان را پیش ببرند از همین خانم‌ها برای مقاصد سیاسی مثل انتخابات و شرکت در راهپیمایی‌ها و ... استفاده می‌کنند. لذا معلوم می‌شود که خود صداوسیما هم بی‌حجابی را ناهنجاری نمی‌داند. 
✅پس مسئله‌ی بدحجابی جزء ناهنجاری نیست. لذا اگر در جامعه‌ای، هنوز مردم به زشتی و منکر بودن بی‌حجابی، نرسیده‌اند، امربه‌معروف و نهی از منکر، مصداق ندارد و شامل این موضوع نمی‌شود. مثلاً مسئله تعدد زوجات، اگرچه ازنظر شرعی، جایز است اما عرف آن را امری قبیح می‌داند و لذا در قانون پیش‌بینی‌شده که اگر کسی بخواهد ازدواج دوم داشته باشد، باید از زن اول خود اجازه داشته باشد و این مسئله در قباله نامه‌های ازدواج، شرط شده است.
✅اما اینکه الزامی کردن حجاب از باب دفع مفسده باشد، در پاسخ می‌گوییم، آیا این مفسده، تابع یک مطالعه‌ی کارشناسی هست یا خیر؟ آیا جوامعی که حجاب را رعایت نمی‌کنند و یا الزام بر حجاب یا عدم آن نمی‌کنند، آیا در آن جوامع، مفسده به وجود آمده است یا خیر؟ این پرسش‌ها نیاز به کارشناسی دارد. خیلی از افراد معتقدند که الزامی نبودن حجاب، هیچ مفسده‌ای به دنبال ندارد. چون الآن مفاسد اخلاقی در جوامع مثل ما، بیشتر از مفاسد جوامعی است که در آنجا، حجاب الزام قانونی ندارد.
🔻خلاصه ما چنین دلیلی نداریم که اگر کسی حجابش را رعایت نکرد، می‌توانیم از طریق مجازات کردن، او را مجبور به رعایت حجاب کنیم. ما چنین چیزی را در سیره‌ی پیغمبر (صلی‌الله علیه و آله) و ائمه‌ی معصومین (علیهم‌السلام) نداریم. بله در جانب مخالف این مسئله سیره وجود دارد ولی در جانب الزامی کردن حجاب، سیره‌ای نداریم.
برچسب ها: حجاب حجاب اجباری