به روز شده در ۱۳۹۹/۰۴/۱۴ - ۲۲:۰۸
 
۱
تاریخ انتشار : ۱۳۹۷/۰۸/۰۵ ساعت ۱۳:۳۳
کد مطلب : ۱۶۳۲۰۶

واکنش‌ها و ارزيابي‌ها به سفر بنيامين نتانیاهو به عمان

گروه بين‌الملل: سخنگوی وزارت امور خارجه ایران به شدت از سفر بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل به کشور عمان انتقاد کرد.
واکنش‌ها و ارزيابي‌ها به سفر بنيامين نتانیاهو به عمان
در این سفر، به جز همسر نتانیاهو، رئیس سازمان جاسوسی و اطلاعاتی اسراییل- موساد- و مشاور امنیت ملی نتانیاهو هم او را همراهی می‌کردند. برخی منابع‌ خبری می‌گویند این سفر به طرح صلح جدید اسراییل-فلسطین مربوط است اما برخی آن را به ایران و سوریه ربط دارد.

بهرام قاسمی، در واکنش به این سفر گفت: «کشورهای منطقه نباید تحت فشار آمریکا به رژیم غاصب صهیونیستی، فضای تحرک برای ایجاد مصایب و مشکلات جدید در منطقه دهند.» حسین امیرعبداللهیان معاون رئیس مجلس ایران در امور بین‌الملل و معاون اسبق آفریقا و خاورمیانه وزارت امور خارجه ایران در حساب توییتر خود نوشت: «دیدار ⁧نتانیاهو ⁩ نخست وزیر جنایتکار رژیم نامشروع صهیونیستی با ⁧سلطان ⁩قابوس در کشور ⁧عمان، به دور از حکمت شناخته شده در سلطان قابوس است. برای ⁧ ترامپ ⁩ و نتانیاهو معامله ⁩قرن ثمری نخواهد داشت.» جهاد اسلامی و حماس نيز استقبال از نتانیاهو در عُمان را به شدت محکوم کردند و اعلام کردند این استقبال مانند خنجر زدن از پشت به ملت فلسطین بود.
 
نتانیاهو روز جمعه در مسقط با سلطان قابوس پادشاه عمان دیدار کرد. تل آویو و مسقط با یکدیگر رابطه دیپلماتیک ندارند. این نخستین سفر یک رهبر اسرائیل به عمان از سال ۱۹۹۶ به شمار می‌رود. در حالی که در اواخر دهه ۹۰ میلادی روابط دو طرف در حال گرم‌تر شدن بود، انتفاضه دوم در سال ۲۰۰۰ باعث تعطیلی دفاتر نمایندگی اسرائیل در مسقط شد. بنا به اعلام منابع خبری رسمی، احیای روند مذاکرات صلح میان اسرائیل و تشکیلات خودگردان محور عمده گفت‌و‌گوهای میان دو طرف بوده است.

پیش از سفر نتانیاهو، محمود عباس دبیر تشکیلات خودگردان فلسطینی هم به این کشور سفر کرده بود.
پادشاهی عمان، چهره یک دولت بی‌طرف در منطقه را دارد که همزمان با اتحاد با عربستان سعودی و دیگر همپیمانانش در شورای همکاری خلیج فارس و اتحادیه عرب، با تهران هم روابط نزدیکی دارد. این کشور پیش از آغاز آخرین دو مذاکرات هسته‌ای میان ایران و گروه ۵+۱، میزبان گفت‌وگوهای محرمانه میان مقام‌های عالی‌رتبه جمهوری اسلامی و ایالات متحده آمریکا بود. بنیامین نتانیاهو، نخست وزیر اسرائیل روز پنجشنبه، ۲۵ اکتبر، در سفری غیرمنتظره و محرمانه عازم مسقط، پایتخت عمان شد و با سلطان قابوس، پادشاه این کشور دیدار و گفتگو کرد.
 
این سفر که منابع نزدیک به نخست وزیر اسرائیل آنرا نخستین مورد از نوع خود پس از سال ۱۹۹۶ توصیف کرده اند در حالی انجام شده که دو طرف روابط دیپلماتیک با یکدیگر ندارند و خبر انجام آن نیز پس از بازگشت نتانیاهو به بیت المقدس رسانه ای شد. منابع نزدیک به نخست وزیر اسرائیل در بیانیه ای اعلام کرده اند که این سفر «گام مهمی در جهت پیشبرد سیاست های بنیامین نتانیاهو برای تعمیق روابط با کشورهای منطقه و بهره برداری مناسب از این موقعیت در حوزه های امنیتی، تکنولوژیک و اقتصادی بوده است.»

دو برداشت متفاوت از یک سفر

يورونيوز در باره اين سفر نوشت: اسرائیل در میان کشورهای عربی تنها با مصر و اردن روابط دیپلماتیک دارد، این در حالیست که بنیامین نتانیاهو بارها به «واقعیت های جدید منطقه ای» و در راس آن به «نفود و سیاست های توسعه طلبانه ایران» اشاره و تاکید کرده تا از این طریق توجه کشورهای عربی را بیش از گذشته به ایجاد نوعی همسویی و همگرایی در منافع مشترک جلب کند. از این رو برخی تحلیلگران سفر کم سابقه بنیامین نتانیاهو به عمان را در راستای پیشبرد همین سیاست تعریف و تصریح کرده اند که اسرائیل برای اجماع منطقه ای بر ضد ایران به حمایت دیگر کشورهای عربی به خصوص آنهایی که روابطی عادی و خوب با تهران دارند نیز نیاز مبرم دارد.

از سوی دیگر نخست وزیر اسرائیل که همسو با دونالد ترامپ، مهمترین حامی خود در دنیای غرب، مخالف سرسخت توافقنامه هسته ای با ایران است از هر تلاشی برای برانگیختن دشمنی ها با این توافق فروگذار نمی کند. این مسئله می تواند دستمایه خوبی برای ایجاد هراس و نگرانی در میان معدود کشورهای عرب منطقه باشد که برخلاف عربستان و متحدانش با این توافقنامه کنار آمده و سعی در پذیرش قوانین بین المللی دارند. در سالهای نه چندان دور و پس از دشمنی آشکار اعراب و اسرائیل هیچ کس نزدیکی میان عربستان، مهمترین کشور عربی منطقه و اسرائیل را در ذهن خود هم تصور نمی کرد.

اینک بسیاری معتقدند تلاش های اسرائیل برای جلب حمایت و توجه دیگر کشورهای منطقه نیز ممکن است نتیجه ای مشابه را به همراه داشته باشد و حلقه دشمنی با سیاست های منطقه ای ایران را گسترده تر کند. گرچه در بیانیه منابع نزدیک به دولت اسرائیل و نیز رسانه های این کشور به صراحت سخنی از ایران به میان آورده نشده اما با نگاه به برخی زوایای این سفر از جمله محورهای کلی گفتگوها میان دوطرف شاید بتوان اعتبار تحلیل ارائه شده در خصوص پیامدهای منفی این سفر برای ایران را بیشتر مورد توجه قرار داد.
در بخشی از بیانیه منابع نزدیک به دولت اسرائیل آمده است: «دو طرف راه های پیشبرد صلح در منطقه خاورمیانه و نیز مسائل گوناگون مرتبط با منافع مشترک در زمنیه صلح و ثبات در منطقه را مورد بحث و تبادل نظر قرار دادند.»
 
این در حالیست که برخی تحلیل ها ناظر بر مثبت بودن نتیجه و دستاور این سفر برای منطقه است. سفر نتانیاهو به عمان یک هفته پس از ملاقات محمود عباس، رئیس تشکیلات فلسطینی با سلطان قابوس در مسقط صورت می گیرد. برخی تحلیلگران احتمال در پیش بودن مذاکرات مهمی در راستای تحقق فرایند صلح میان اسرائیل و فلسطینیان را مطرح می‌کنند. این مسئله می تواند دو استدلال را به همراه داشته باشد: یکی به بن بست خوردن روابط تشکیلات فلسطینی با واشنگتن پس از انتقال سفارت آمریکا به بیت المقدس که رهبران فلسطینی را به شدت خشمگین و نسبت به آمریکا به عنوان یک میانجی بی طرف ناامید کرد؛ و دیگری نقش و جایگاه مورد قبول عمان در میان کشورهای منطقه و جامعه بین الملل.

مسقط در مناقشات منطقه ای همواره سعی کرده است راه میانه و بی طرفی را در پیش گیرد. عمان از این منظر کشوری مورد اعتماد برای کشورهای منطقه و طرف های ثالث مرتبط با مناقشات منطقه‌ای است. بارزترین نمونه این مسئله گفتگوهای محرمانه میان تهران و واشنگتن است که پیش از مذاکرات هسته‌ای قدرت های جهانی با تهران در کشور پادشاهی عمان و با میانجی‌گری این کشور صورت گرفت. عمان از معدود کشورهای عرب است که همواره روابط مناسب و دوستانه‌ای با تهران داشته است.