به روز شده در ۱۳۹۹/۰۵/۲۵ - ۰۰:۳۹
 
۰
تاریخ انتشار : ۱۳۹۹/۰۴/۲۹ ساعت ۲۰:۰۸
کد مطلب : ۲۲۳۶۹۳

چرا پروژه برجام شکست خورد؟

چرا پروژه برجام شکست خورد؟
محمد توکلی
در هفته گذشته و هم‌زمان با پنجمین سالگرد اعلام برجام شاهد اظهارات مختلفی از سوی مسئولان داخلی و خارجی بودیم. از وزیر امور خارجه و رئیس‌جمهور که همچنان آن توافق را به عنوان یک دستاورد دانسته و نسبت به خروج آمریکای ترامپ از برجام معترض هستند تا اروپایی‌ها که نسبت به از دست رفتن توافق هشدار می‌دهند و از طرف ایرانی می‌خواهند تا دوباره به اجرای برجام بازگردد و تا مقامات فعلی و سابق ایالات متحده که هر یک به نوعی از برجام سخن گفته و می‌گویند؛ یکی به عنوان دستاوردی برای جلوگیری از حرکت ایران به سمت سلاح هسته‌ای و دیگری توافقی که در آن آمریکا ضرر کرده است!
اما با هر رویکردی که به برجام بنگریم از این وقعیت گریزی نیست که فرمان دونالد ترامپ برای خروج آمریکا از توافق هسته‌ای ضربه‌ای واقعی و جدی به آن زد و امروز دیگر بود و نبود ایران در برجام در حوزه اقتصادی اثری ندارد و اگر اصراری به ادامه کج دار و مریز توافق هسته‌ای وجود دارد باید علت آن را در بخش‌های سیاسی و امنیتی این توافق جستجو کرد. پرسش اساسی این است که چرا برجام به این نقطه رسید و آیا امکانی وجود داشت تا این توافق مهم به این حال و روزی که اکنون شاهدش هستیم نیفتد؟!
برای پاسخ به این پرسش لازم است کمی به عقب‌تر بازگردیم؛ به روزهای مذاکرات هسته‌ای و اعلام توافق از سوی ظریف و موگرینی. آن مذاکرات میان جمهوری اسلامی ایران و کشورهای عضو شورای امنیت به علاوه آلمان همانطور که بارها از سوی مقامات ایران اعلام شد صرفا موضوعات مربوط به پرونده هسته‌ای را در بر می‌گرفت و در نتیجه توافقی که از آن مذاکرات پدید آمد نیز منحصر به همین موضوع بوده است. در همان ایام بسیاری از تحلیلگران مستقل داخلی و خارجی تاکید داشتند که برجام هسته‌ای به تنهایی نمی‌تواند مشکلات ایران با جامعه بین‌الملل را حل‌وفصل کند و ضرورت دارد تا در کنار این پرونده سایر پرونده‌های روی میز میان ایران و آمریکا نیز مورد توجه و بررسی قرار بگیرد. از موضوعات مربوط به حقوق بشر تا مسائل موشکی و از همه این‌ها مهم‌تر پرونده منطقه.
در نقطه مقابل اما تصمیم‌گیران کشور بر این باور بودند که مذاکره درباره این موارد باید به بعد از اثبات حسن نیت ایالات متحده در اجرای برجام موکول شود و در نتیجه امکان و میدان لازم برای فعالیت دیپلمات‌ها در این حوزه فراهم نشد. هم‌زمان با اجرایی شدن توافق هسته‌ای و ایجاد گشایش‌های ملموس بین سال‌های 1394 تا 1396 شاهد بودیم که تنش‌ها میان جمهوری اسلامی و متحدانش با ایالات متحده و متحدانش در منطقه رو به فزونی گرفت؛ تنش‌هایی که از سوریه آغاز شد، در عراق ادامه یافت و پس از مدتی در جنگ یمن نیز بروز و ظهور پیدا کرد. در این میان کسر قابل توجهی از کشورهای منطقه نیز به رهبری عربستان سعودی کنار آمریکا و در مقابل ایران قرار گرفتند. واقعیت این است که ریشه شکست پروژه برجام به همین مسائل منطقه بازمی‌گردد. مسائلی که بیشتر از آن که دیپلمات‌ها در آن نقش‌آفرین باشند در اختیار نظامیان بوده است.
با نگاهی به آنچه دونالد ترامپ در سه سال اخیر درباره علت خروج آمریکا از برجام می‌گوید شاهد هستیم که او نیز عمده توجیهات خود را حول محور مسائل منطقه‌ای بیان می‌کند. نتیجه آن که راه احیای دوباره برجام نیز از مسیر منطقه می‌گذرد و باید پذیرفت که راهبرد سیاسی ایران در دوران پسابرجام فرصت کافی را به مخالفان خارجی این توافق داد تا آن را به شرایط ناکارآمد امروز برسانند.
برچسب ها: برجام

Amir
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۹/۰۴/۳۰ ۰۰:۴۲
مگه شکست برجام پیش‌بینی هم میخواست؟ البته شکست برای ما، نه برای آمریکا! تا زمانی که ما در برجام هستیم آمریکا یک پیروز بالقوه است. دیگر جمهوری اسلامی برای خروج آمریکا از منطقه مذاکره می‌کند. نه بخیال شما تقسیم منافع! جمهوری اسلامی با آمریکا هیچ مفعت مشترکی ندارند. تا چه برسد به توافقی برد-برد! (368824)
علی بخشی
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۹/۰۴/۳۰ ۰۰:۴۷
سلام متاسفانه ۱۱ خرداد حضوری در بانک های غیر مردمی سپه وانصار به اتفاق خانواده سی درصد از سهام خود رو ثبت فروش کردیم بدون اینکه اطلاعات ما در مشکلی داشته باشد.ولی تا امروز که ۳۰ تیرماه هست هنوز هیچ مبلغی به حساب ما واریز نکردن صدها بار در ۱۵۶۹ سجام ثبت شکایت کردم بدون نتیجه دراخر پاسمان دادن به کارگزاری های بانک های نام برده که شش روزه کاری هرجور که خواستن کردننه پاسخی فقط سرکار گذاشتن دزدی کردن دروغ گفتن توهین کردن مردمو بی سواد فرض کردن رو دستور دارن؟ هیچ کسم تواین مملکت بخورو ببرو غارت کن نیس (368825)
۱
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۹/۰۴/۳۰ ۰۱:۲۹
توافق ضعیفی که ایران با پنج بعلاوه یک امضا کرد با کوچکترین تلنگری نابود می شد . آقای توکلی برای دفاع از آمریکا و بدعهدی هایش سنگ تمام گذاشتی . فقط یک نمونه بگویم که اگر نظامیان یقه ی آمریکا را در ۹۴ تا ۹۶ گل و بلبل شما!نگرفته بودند الآن جنابعالی مشغول نوشتن مقالاتی با این عناوین بودی:
چرا داعش بر منطقه مسلط شد؟
چرا دولت انتقالی سوریه برای ایران خط و نشان می کشد؟
چرا دولت مورد حمایت سعودی و آمریکا در یمن ایران را به پرداخت غرامت تهدید کرد؟
برجام و دستاوردهایش پیشکش خودتان جناب توکلی... (368826)
۱۳۹۹/۰۴/۳۰ ۰۷:۰۲
برجام برا امریگا نون چرب نداشت زد زیرش!!! (368828)
اصلح
Iran, Islamic Republic of
۱۳۹۹/۰۴/۳۰ ۱۳:۵۴
همش دروغ بود به نظر من از اول هم این اقدام شکست قطعی بود. (368830)
{ADVERTISE_DOC_LOCATION_12_BLOCK}