به روز شده در ۱۴۰۰/۰۲/۲۳ - ۰۸:۰۵
 
۰
تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۲/۱۳ ساعت ۱۰:۰۱
کد مطلب : ۲۶۹۷۹۱

جایگاه ساخت آبنما در شکل گیری معماری از قدیم الایام تا کنون

گروه کسب و کار: وقتی صحبت از ساخت آبنما می‎شود، به یاد حوضچه‌های فیروزه‎ایی می‌افتیم که در حیاط خانه‌های سنتی و قدیمی ایرانی وجود داشت. این حوضچه‌ها معمولا دارای یک فواره نیز بودند. زمانی که به آبنما نگاه می‌کنید این دو ویژگی خاص را در آن می‎بینید، حوضی که آب درون آن جمع می‎شود و فواره‎ایی که آب را به بالا پرتاب می‌کند.
جایگاه ساخت آبنما در شکل گیری معماری از قدیم الایام تا کنون
بشر همواره سعی کرده است در مکان‎هایی زندگی کند که دسترسی به آب، ذخیره و انتقال آن آسان باشد. شاید امروزه از آبنما به عنوان عنصری تزیینی در معماری استفاده شود، اما در گذشته قبل از زیبایی به کاربری آن توجه می‎شد. این موضوع در معماری ایران و دیگر کشورهای جهان به خوبی دیده می‎شود. می‎توان گفت در گذشته از آبنماها به عنوان منبعی برای تهیه آب آشامیدنی، شستشو و استحمام استفاده می‎شد. ذخیره آب به صورت دستی و یا طبیعی بود. در ذخیره دستی، از نیروی انسانی استفاده می‎شد و در روش طبیعی حوضچه‌ها به منبعی مانند چشمه و یا قنات متصل می‌شدند.

جایگاه ساخت آبنما در معماری قدیمی
در گذشته معماران با طراحی و ساخت آبنما، چندین هدف را دنبال می‎کردند. اولین و مهمترین هدف از طراحی آنها تامین آب مصرفی بود. معماران برای رسیدن به این هدف چندین فاکتور را باید مورد توجه قرار می‎دادند. در ابتدا حوضچه‌ها باید تراز ساخته می‎شدند. شاید اکنون تراز کردن سطوح کار چندان مشکلی نباشد، چراکه ابزارهای خاصی برای آن در معماری مدرن امروزی وجود دارد.
 در گذشته ایرانیان از تکنیک چشاب برای تراز کردن حوضچه‌‌ها بهره می‎بردند. چشاب از ترکیب دو کلمه چشم و آب تشکیل شده است. معمار ایرانی با نگاه کردن به آب حوض، به تراز بودن سازه خود اطمینان می‎کرد. اگر حوضچه آبنما تراز نباشد، پس از پر شدن ظرفیت، آب از یک سمت آن سرازیر خواهد شد.
در گذشته از آبنما و حوضچه‎های آن برای آبیاری باغ و فضای سبز نیز استفاده می‎شد. به همین دلیل تراز بودن آن اهمیت داشت. این حوضچه‌ها معمولا به آب قنات متصل بودند  و آب به طور طبیعی در آن ذخیره می‎شد. از جمله آنها می‎توان به آبنماها و حوضچه بنای باشکوه مسعودیه در تهران اشاره کرد.

آبنماها یک ایده کاملاً جدید در طراحی و دکوراسیون می‌باشد که دیگر محدود به آبشار‌های بزرگ طبیعت نمی‌شود، بلکه شما حتی در خانه کوچک خود، یا شرکت، سازمان اداری، فرودگاه، رستوران و… می‌توانید به کمک آن، جلوه خیره کننده‌ای به محیط ببخشید. از آنجایی که طراحی آبنما کاملا به فضای مربوطه و کارکرد آن بستگی دارد، انتخاب طرح مناسب اولین گام مهم در ساخت آن می‌باشد. از طرفی نصب و ساخت آبنما، انتخاب جای مناسب که در معرض وزش باد یا پرندگان نباشد، ترکیب آن با نور و… جزئیات بسیار مهمی است که پیاده سازی آن به نظر کارشناس مربوط می‌شود.
در مناطق کویری ایران، بسیاری از آبنماها و حوضچه‌ها در داخل منزل طراحی می‎شدند. می‌توانید حدس بزنید چرا؟ در گذشته برای خلاصی از گرمای تابستان خبری از سیستم‌های خنک‌کننده مدرن  امروزی نبود. به همین دلیل معماران سعی می‌کردنند از عناصر طبیعی برای این منظور استفاده کنند که در این راستا می‌توان به بادگیرها اشاره کرد. با قرار گرفتن حوضچه‌ها در مسیر باد، جریان هوای خنکی در منزل بوجود می‌آمد. از سویی دیگر آب مورد نیاز خانه نیز تامین می‎شد، چرا که در گذشته لوله کشی آب وجود نداشت.  نمونه كارهاي آبنما آبگون ديزاين یکی از معتبرترین شرکت ها در زمینه ساخت آبنما را اينجا ببينيد.
 
شکل هندسی آبنماها در معماری قدیم
از آنجا که در گذشته آبنماها با هدف ذخیره سازی آب طراحی می‎شدند، شکل هندسی آنها به‌گونه‌ایی خاص در نظر گرفته می‎شد تا کیفیت آب ذخیره ‎شده در طولانی مدت تامین شود. در معماری قدیمی ایران از ساختن حوضچه‌ها بیضی شکل خودداری می‌کردند چرا که طعم و مزه آب تغییر می‌کرد. این در حالی است که در فواره و حوض‌های چند ضلعی افت کیفیت آب دیرتر انجام خواهد شد. علت آن به نوع ساختار آنها مربوط می‎شود. در حوضچه‌های چند ضلعی باکتری‌ها فعالیت خود را از گوشه‌ها شروع خواهند کرد. به این مناطق اصطلاحا نواحی مرده گفته می‌شود. این در حالی است که در حوضچه‌ها بیضی شکل، فعالیت باکتری‌ها در سراسر دیواره‌ها اتفاق خواهد افتاد.
آبنماهایی که پس از ظهور اسلام طراحی می‌شد، معمولا دارای چهار کانال بودند. در  واقع از این بنا، به عنوان نمادی از زیبایی و شکوه بهشت استفاده می‎شد. کانال‌های چهارگانه نیز نشان‌دهنده رودخانه‌های بهشتی بودند.

جایگاه آبنما در معماری امروزی
در زندگی امروزی دیگر خبری از باغ‌ و حیاط‌های وسیع نیست، بنابراین نمی‎توان به دنبال آبنماهای بزرگ  و زیبایی قدیمی بود. همچنین بشر امروزی دیگر برای تهیه آب و یا خنک کردن محیط پیرامون به آبنما و حوضچه‌های اطراف آن نیاز ندارد. حالا لوله‌کشی آب و سیستم‌های خنک کننده، نیاز بشر را در این زمینه تامین می‌کنند.


در معماری امروزی از انواع آبنماها به عنوان عنصر زیبایی در طراحی استفاده می‎شود. صدای آب نوعی موسیقی است که باعث آرامش روحی خواهد شد. به همین معماران به این فکر افتادند که با طراحی آبنماهای کوچک، آنها را به داخل آپارتمان‌ها بیاورند. حالا برای زیباتر شدن آنها از نور و موسیقی نیز بهره برده می‌شود.

انواع آبنما در معماری امروزی
با استفاده از آبنما به خوبی می‎توانید فضایی متفاوت در منزل داشته باشید. برای این منظور انتخاب‎های بسیار متنوعی خواهید داشت، فقط باید بتوانید یک گروه متخصص برای طراحی و اجرای آن بیابید. آبنماها زیبایی خاصی دارند، با این حال برای هر محیطی مناسب نیستند. برای مثال بهترین مکان برای آنها در شمال، جنوب شرقی و ضلع شرقی منزل است. اگر در این زمینه به مشاوره نیاز دارید، می‎توانید از کارشناسان آبگون دیزاین راهنمایی بخواهید.  در گذشته، فواره‌های آبنما با فشار طبیعی آب و جاذبه کار می‌کردند. در حال حاضر از موتور برای این منظور استفاده می‌شود. از آنجا که این آبنماها در محیط منزل به کار برده می‎شوند، بنابراین لازم است، بی‌صدا باشند.


 
از جمله آبنماهای امروزی می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:
•    دیواری
•    رومیزی
•    سیمانی
•    شیشه‌ایی
•    مدرن
•    باغی
•    آب‌نماهای موسیقایی

آبگون دیزاین یک گروه شناخته شده با سابقه چند ساله در طراحی و ساخت آبنما است که در آن می توانید شرایط فروش و طراحی اختصاصی برای دکوراسیون یا محیط مورد نظر خود را پیدا کنید. کافی است نام « آبگون دیزاین » را در گوگل جستجو کنید.