به روز شده در ۱۴۰۰/۰۷/۲۸ - ۰۱:۰۰
 
۱
تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۱۸ ساعت ۱۵:۳۱
کد مطلب : ۲۹۸۸۶۴
ایران روندهای منطقه‌ای کنار مانده است

عواقب تنش‌های ایران و جمهوری آذربایجان

عواقب تنش‌های ایران و جمهوری آذربایجان
گروه سیاسی: در بحبوحه تنش میان ایران و آذربایجان باکو و ایروان در حال عادی‌کردن مناسبات خود هستند و مناسبات اقتصادی سایر کشورهای دخیل در منطقه هم روز به روز توسعه بیشتری می‌یابد. ایران اما از این روندها برکنار مانده است.
نوک کوه یخ تنشهای ایران و آذربایجان طی هفته‌های گذشته با بازداشت دو راننده کامیون ایرانی به خاطر تردد غیرقانونی به منطقه خان‌کندی قره‌باغ کوهستانی نمایان شد و سپس با طیفی از ادعاهای تهران علیه باکو از جمله «آوردن اسرائیل به مرزهای ایران»، «اسکان هزاران داعشی در قره‌باغ»، «تلاش برای تغییر مرزها با ارمنستان» و نهایتا «انسداد راههای ایران به بازارهای گرجستان، روسیه و اروپا» بیشتر جلوه‌گر شد؛ اتهاماتی که دولت باکو به شدت رد کرده و «افترا» خوانده است.
نکته شگفت‌انگیز اینکه این ادعاهایی که ظاهری همسو با منافع ارمنستان و روسیه نیز دارد، نه تنها با استقبال هیچ کدام از این کشورها مواجه نشد، بلکه با ممنوعیت پرواز هواپیماهای آذربایجان از آسمان ایران، ارمنستان بلافاصله حریم هوایی خود را برای پروازهای باکو باز کرد و درست یک روز بعد از سفر وزیر خارجه ایران به روسیه برای جلب حمایت این کشور در فشار به جمهوری آذربایجان، غول نفتی لوک‌اویل روسیه اعلام کرد سهم خود در میدان گازی شاه‌دنیز آذربایجان را ۱۵.۵ درصد به ارزش ۲.۲۵ میلیارد دلار افزایش می‌دهد.این شرکت هم‌اکنون به همراه شرکت بازرگانی نفت ایران هر کدام سهم ۱۰ درصدی در میدان عظیم شاه‌دنیز آذربایجان در دریای خزر دارند؛ با این تفاوت که بعد از تحریمهای آمریکا، همه درآمدهای ایران از این پروژه در حسابی در «جزایر کی‌من» بریتانیا واریز و همانجا مسدود می‌شود.
ادعاهای ایران برای ارمنستان نیز بی‌دردسر نبود. چند روزی بعد از افزایش تنشها میان باکو و تهران، گرجستان مرز خود برای عبور کامیونهای ایرانی و ارمنی به روسیه را بست و درست روزی که ارمنستان اجازه استفاده از حریم هوایی خود به هواپیماهای آذربایجان را داد، دوباره اجازه تردد برای کامیونهای ارمنی از گذرگاه «لارس شمالی» را صادر کرد.بعد از جنگ ۴۴ روزه قره‌باغ کوهستانی بی‌هیچ تردیدی ژئوپولیتیک منطقه دچار تغییرات اساسی شده است. اگرچه روسیه متحد ارمنستان بود و قرارداد نظامی با این کشور داشت، اما جنگ در منطقه قره‌باغ کوهستانی که بر اساس قوانین بین‌المللی خاک آذربایجان محسوب می‌شد، انجام شد و روسیه دخالتی نکرد.از طرفی روابط بالای اقتصادی و حتی سیاسی روسیه با آذربایجان و ترکیه نیز چیزی نیست که به راحتی بتوان از کنار آن گذشت.روسیه از زمان پایان جنگ قره‌باغ صادرات گاز به ترکیه را سه برابر کرده و در هفت ماه ابتدایی امسال به نزدیک ۱۴.۵ میلیارد متر مکعب رسانده است.
اول اکتبر امسال که ایران به شدت درگیر تنشهای سیاسی با آذربایجان بود، روسیه برای اولین بار انتقال گاز از خط لوله «جریان ترک» و از مسیر ترکیه به اروپا را آغاز کرد. همچنین ماه آینده توافق ۲۵ ساله خرید گاز ترکیه از روسیه به اتمام می‌رسد و انتظار می‌رود قرارداد جدید بلندمدت دیگری به ارزش دهها میلیارد دلار میان آنکارا و مسکو امضا شود.
آذربایجان نیز در نیمه دوم سال گذشته صادرات نفت از مسیر روسیه به بازارهای اروپایی را از سر گرفت و ۶۳۵ هزار تن نفت از این مسیر صادر کرد و امسال در نظر دارد این رقم را به ۱ میلیون تن برساند.ارمنستان طی سالهای گذشته و ادامه اشغال اراضی آذربایجان از همه این پروژه‌ها کنار مانده بود و با توجه به این که مرز مشترکی با روسیه ندارد، از طرف آذربایجان، گرجستان و ترکیه در انزوا بود و تنها از طریق ایران راه نفس داشت.
اکنون طبق توافق آتش‌بس، ارمنستان باید کریدور آذربایجان-‌نخجوان را فعال کند و اگرچه این کریدور وابستگی آذربایجان به خاک ایران برای انتقال کالا به نخجوان و بالعکس را متوقف خواهد کرد، اما برای خود ارمنستان درآمدهای چشمگیری از بابت ترانزیت کالاها از ترکیه و نخجوان به آذربایجان و بالعکس ایجاد خواهد کرد. شاید در آینده از این مسیر بسیار کوتاهتر از گرجستان، برای ترانزیت کالا به کشورهای شرق خزر و چین نیز استفاده شود.ایران نگرانی خود از «تغییرات احتمالی مرزها» را در رابطه با این کریدور اعلام می‌کند، اما این کریدور در خاک ارمنستان هست و باقی خواهد بود و همچنین، برخلاف گفته‌های مقامات ایران، ربطی به ترانزیت کالاهای ایرانی از مسیر ارمنستان به گرجستان و روسیه ندارد. به عبارتی هیچ صحبتی از تغییر مرزها در میان نیست.در این میان روسیه نیز از بهبود وضعیت امنیتی قفقاز سود می‌برد. زمستان پارسال خط لوله انتقال گاز روسیه از طریق گرجستان به ارمنستان نیاز به تعمیرات فوری داشت و به خواهش دولت مسکو، آذربایجان برای چند هفته نیاز گاز ارمنستان را تامین کرد.


 
** ارسال نظر برای اين مطلب در تاريخ ۱۴۰۰-۰۸-۱۸ ۱۵:۲۹ بسته می شود. **
نام شما

آدرس ايميل شما
توجه: نظرات حاوی توهين، افترا، اتهام و ... به اشخاص حقيقی و حقوقی، و نظرات شعارگونه «مرگ، درود و مشابه آنها»، و همچنين نظرات طولانی تر از 500 حرف، به هيچ وجه منتشر نخواهند شد.
نظر شما *


حسین
Iran, Islamic Republic of
۱۴۰۰/۰۷/۱۸ ۱۶:۱۱
درود بر شرف نویسنده (377805)
شناس
Iran, Islamic Republic of
۱۴۰۰/۰۷/۱۸ ۱۹:۰۲
دقیقا نویسنده درست تحلیل کرده اند.... (377806)
۱۴۰۰/۰۷/۱۹ ۱۱:۱۶
شرم بر نويسنده كه معلوم نيست از كجا خط مى گيره (377815)
محمدرضا-اسفراین
Iran, Islamic Republic of
۱۴۰۰/۰۷/۱۹ ۱۵:۱۰
شما که این چیزا رو مینویسی یه راه حلم بده.انتظار داری ایران چیزی نگه و آذربایجان نیم مثقال هر چی میخواد انجام بده.ایران با طالبان خوب میشه .مزایاشو که نمینویسید همش انتقاد .با طالبان بد بشه باز مینویسید ایران سیاست نداشت باید اینکارو میکرد.اول شما تکلیفتونو با خودتون مشخص کنید بعد انتقاد. (377823)
شهروند ایران
France
۱۴۰۰/۰۷/۱۹ ۲۲:۰۰
ایکاش برای یک بار هم که شده کمیته امداد لیست بلند بالا از کمک‌های ایران به مردم جمهوری آذربایجان از ابتدای استقلال آن کشور منتشر می‎کرد(از جمله تهیه جهیزیه برای 600 نوعروس در سالهای نخست)، جای تعجب و تأسف بسیار است که نتیجه خوبی های ما بصورت گرایش هرچه بیشتر آنان به سمت دشمنان ایران متجلی می شود. (377828)