به روز شده در ۱۴۰۰/۰۹/۱۶ - ۱۴:۲۳
 
۱
تاریخ انتشار : ۱۴۰۰/۰۷/۲۴ ساعت ۱۶:۲۹
کد مطلب : ۲۹۹۵۹۱
حضور آزادانه احزاب و گروه‌های مختلف در انتخاباتی آزاد و دمكراتیك

گشایش دریچه ای تازه‌ از مردم سالاری در عراق

گشایش دریچه ای تازه‌ از مردم سالاری در عراق
گروه بین الملل: پنجمین انتخابات پارلمانی عراق دریچه تازه‌ای به روی تحولات در افکار عمومی این کشور گشود. ۶۷ حزب و ۳۲۴۹  نامزد در رقابت انتخاباتی شرکت کردند. این انتخابات با کمترین نرخ مشارکت پس از سقوط صدام برگزار شد.
انتخابات یادشده در مقایسه با انتخابات‌های گذشته پارلمانی دو تفاوت مهم داشت. نخست شیوه انتخابات از تقسیم‌بندی فرقه‌ای و مذهبی- اتنیکی به انتخابات عام با تقسیم ۳۲۹ کرسی به ۸۳ حوزه انتخاباتی تغییر کرد. زنان و دگرمذهب‌ها به ترتیب صاحب بیست وپنج درصد کل کرسی‌ها و ۹ سهمیه شدند. همچنین اولین انتخابات در واکنش به اعتراضات گسترده مردمی بود که خواستار تغییر بنیادین در نظام سیاسی با شعار محوری «انقلاب» بود که پیش از موعد برگزار شد. اما انتخابات زودرس نتوانست مشارکت اکثریت معترضان را جلب کند و در نتیجه بزرگترین تحریم انخاباتی در عراق پساصدام بوقوع پیوست. مهمترین نقطه قوت انتخابات امنیت برگزاری آن بود که بدون هیچ حادثه‌ای برگزار شد.
ناخشنودی از فساد لجام‌گسیخته، فقر گسترده، بیکاری زیاد و ضعف زیرساخت‌ها چون کمبود برق وآب شرب و خدمات بهداشتی عوامل دیگری بودند که باعث شدند تا نزدیک به ۵۹ درصد رای‌دهندگان بالقوه عراقی از صندوق‌های رای دوری گزینند. نگرانی از فقدان رعایت مطلوب موازین انتخابات آزاد ومنصفانه و وجود تقلب اثرگذار نیز بر فضای انتخاباتی سایه افکنده بود. البته ادعای تقلب در انتخابات از سوی کمیته ناظر سازمان ملل بر عراق محکوم شد. برخی نیروهای مدنی مانند "حزب کمونیست عراق"، "خانه عراق"، و "جریان مدنی" گروه‌های شاخص دعوت‌کننده به تحریم انتخابات بودند.
گروه‌های شیعه‌گرا که در هجده سال گذشته کنترل دولت عراق را در دست داشتند فعالانه در انتخابات شرکت کردند. آیت‌الله سیستانی نیزبا صدور بیانیه‌ای ضمن تاکید بر وجود کاستی‌ها دعوت به شرکت در انتخابات کرد.
در نهایت از تقریبا بیست و دو میلیون و صد هزارنفر جمعیت واجد حق رای عراق، ۴۱ درصد در انتخابات شرکت کردند که سه و نیم درصد کمتر از انتخابات پارلمانی سال ۲۰۱۸ بود. از آنجایی‌که در دوره همه‌گیری کووید۱۹ تقریبا همه انتخابات‌های برگزار شده در مقایسه با قبل از شیوع ویروس کرونا با کاهش میزان مشارکت مواجه شدند، لذا نمی‌توان کاهش رای‌دهندگان در مقایسه با انتخابات قبلی را چندان معنادار محسوب کرد. کمترین میزان مشارکت در مناطق الکرخ و الرصافه بغداد و سلیمانیه رخ داد که اکثریت ساکنان آنها سنی هستند. هنوز نتایج رسمی از سوی کمیسیون انتخابات عراق اعلام نشده است اما طبق ارزیابی اولیه غیررسمی که بعید است با تغییر بزرگی مواجه شود، نتایج انتخابات بشرح زیراست:
جریان صدر ۷۳ کرسی، ائتلاف سنی تقدم ۳۸ کرسی، ائتلاف دولت القانون ۳۷ کرسی، ائتلاف عزم ۱۵ کرسی، ائتلاف الفتح ۱۴ کرسی، جنبش امتداد ۱۹ کرسی، جریان حکمت ملی ۲ کرسی، ائتلاف النصر، ۲ کرسی و حزب دموکرات کردستان ۳۲ کرسی. مقتدی صدر این بار توانست در مقایسه با دور قبلی در حالی‌که دیگر حزب «کمونیست» عراق را به عنوان موتلف نداشت بیشترین کرسی‌های بیشتری را بدست آورده و بلوک برنده انتخابات شود. مقتدی صدر ابتدا تصمیم گرفته بود انتخابات را تحریم کند که بعدا تجدید نظر کرد.
 برای تشکیل دولت نیاز به حد نصاب ۱۶۵ رای است که هیچیک از گروه‌ها نتوانستند به آن برسند و در نتیجه دولت بعدی عراق ناگزیر ائتلافی خواهد بود. از بین معترضان عراقی که در جنبش «تشرین» شرکت داشتند، جنبش «امتداد» در انتخابات شرکت کرد که توانست در رده بندی گروه‌ها چهارمین بلوک برنده انتخابات شود که با توجه به نرخ مشارکت پایین و درصد بالای تحریم‌کنندگان نوعی موفقیت محسوب می‌شود. بازنده اصلی انتخابات ائتلاف «فتح» بود که از «حشدالشعبی»، «عصائب اهل حق» و «کتائب حزب‌الله» تشکیل شده بود. آنها به همراه ائتلاف دولت القانون به نتایج اولیه اعتراض کرده و مدعی تقلب و تخلفات گسترده شدند. این نیروها عمدتا منتقد مصطفی کاظمی نخست وزیر کنونی عراق هستند.
مهمترین ویژگی این دوره از انتخابات كاهش آرای متحدین ایران است. البته «ائتلاف قانون» به رهبری نوری المالکی نخست‌وزیر اسبق عراق که پشتیبانی «حزب الدعوه» را داشت سومین بلوک برنده در انتخابات است که به حکومت ایران نزدیک است. این ائتلاف در مقایسه با دوره گذشته کرسی‌های بیشتری کسب کرد. از نیروهای شیعه اسلام‌گرای میانه عراق، جریان «حکمت ملی» به رهبری عمار حکیم و «ائتلاف النصر» با محوریت حیدرالعبادی نخست وزیر پیشین عراق نیز شکست سنگینی را متحمل شدند.
گروه‌های سنی به صورت نسبی موفق بودند. «ائتلاف تقدم» به رهبری محمد حلبوسی، رئیس مجلس عراق توانست دومین بلوک برنده انتخابات شود و «ائتلاف عزم» به رهبری خمیس خنجر تاجر ثروتمند عراقی نیز پنجمین بلوک برنده انتخابات بود. اگر نتایج نهایی انتخابات پارلمانی عراق دستخوش تغییر معنادار نشود، ۲۳۲ کرسی به ائتلاف‌ها و احزاب تعلق دارد؛ ۹۷ کرسی نیز در اختیار منفردها است. گروه‌های شیعی در مجموع ۱۲۸ کرسی را فتح کردند و جریان سنی- سکولار ۱۰۴ کرسی را در اختیار دارند.
 اما از آنجایی‌که مقتدی صدر مواضع انتقادی در برابر گروه‌های شبه‌نظامی چون حشدالشعبی اتخاذ کرده و خواهان خلع سلاح آنها شده است لذا ائتلاف کل نیروهای شیعه‌گرا در هاله‌ای از ابهام است. همچنین وجود شکاف‌های متقاطع باعث پیچیدگی در خصوص تشکیل دولت آینده عراق شده است که در بستر بحران سیاسی به احتمال زیاد به مانند گذشته پروسه زمانبر و پر افت و خیزی را طی خواهد کرد.


 
برچسب ها: عراق
نام شما

آدرس ايميل شما
توجه: نظرات حاوی توهين، افترا، اتهام و ... به اشخاص حقيقی و حقوقی، و نظرات شعارگونه «مرگ، درود و مشابه آنها»، و همچنين نظرات طولانی تر از 500 حرف، به هيچ وجه منتشر نخواهند شد.
نظر شما *