گروه بین الملل: حمله گستردهٔ پهپادی و موشکی روسیه سه کشته و نزدیک به ۳۰ زخمی بر جا گذاشت و بیش از ۶۰۰ هزار خانوار را در تاریکی گذاشت.
در سوی مقابل این جنگ، حملات پهپادی دوربرد اوکراین به تأسیسات تولید نفت و گاز روسیه، بهگفتهٔ کارشناسان، تاکنون ۱۰ درصد از ظرفیت پالایش این کشور را از کار انداخته است.
و اینها در حالی است که ایالات متحده همچنان در تلاش است تا گفتوگوهای صلح میان روسیه و اوکراین را میانجیگری کند.
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، اعلام کرد روسیه در حملهٔ شب گذشته حدود ۳۶ موشک و نزدیک به ۶۰۰ پهپاد به کار گرفت.
آندری سیبیها، وزیر خارجه اوکراین، هم در توئیتی نوشت: «درحالیکه همه درباره جزئیات طرحهای صلح گفتوگو میکنند، روسیه همچنان طرح جنگی دوبندی خود را دنبال میکند: کشتن و نابود کردن.»
ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین، در پیامی در شبکههای اجتماعی نوشت روسیه «عمداً زیرساختهای غیرنظامی را هدف قرار میدهد» و افزود که این حملات در حالی ادامه دارد که «جهان از صلح سخن میگوید اما کرملین همچنان در پی ویرانی است.»
مسکو از سال ۲۰۲۲ به طور منظم حملات گستردهای علیه زیرساختهای انرژی اوکراین انجام داده، اما حملات اخیر در پاییز امسال شهرهای اوکراین از جمله کییف را در وضعیت دشواری قرار داده، به طوری که بسیاری از خانوارها در بدترین روزهای خاموشی تنها هشت ساعت برق در روز دارند.این رویدادها در حالی است که استیو ویتکاف، فرستادۀ ارشد کاخ سفید، قرار است برای ششمین بار راهی روسیه شود و همزمان اوکراین نگران توافق صلحی است که میگوید ممکن است به نفع مسکو تمام شود.
کییف و متحدان اروپاییاش میگویند خواهان صلح هستند، اما در برابر برخی از شروط اولیه مطرحشده از سوی آمریکا مقاومت کردهاند. اوکراین مایل نیست از سرزمینهایی که اکنون در اختیار داردُ عقبنشینی کند و همچنین هرگونه محدودیتی بر توان آیندهٔ خود برای پیوستن به ائتلافهای نظامی را رد میکند.
آسیب پهپادهای اوکراین به تجارت نفت روسیه
حملات پهپادی دوربرد اوکراین که تأسیسات تولید نفت و گاز روسیه را هدف قرار میدهد، بهگفتهٔ کارشناسان، تاکنون ۱۰ درصد از ظرفیت پالایش روسیه را از کار انداخته و کییف مصمم است این عملیات را گسترش دهد. اوکراین بهطور چشمگیری در فناوری پهپادهای دوربرد سرمایهگذاری کرده و تسلیحاتی مانند پهپاد «لیوتی» را به کار گرفته است که توانایی حمل مواد منفجره تا فاصله دو هزار کیلومتری از محل پرتاب مخفی خود را دارد.
اما یگانهای پهپادی اوکراین همچنین در استفادهٔ گروهی از دهها پهپاد ارزانتر با کنترل دید اولشخص مهارت پیدا کردهاند.این پیشرفتهای فناورانه در حال حاضر به کییف امکان میدهد تا تقریباً هر روز منابع کلیدی نفت و گاز روسیه را هدف قرار دهد.کییف تاکنون دستکم به نیمی از ۳۸ مجتمع اصلی تولیدی روسیه حمله کرده و روسیه را مجبور کرده است میزان پالایش نفت خود را از ۵.۴ میلیون بشکه در روز در ماه ژوئیه، به ۵ میلیون بشکه در دو ماه بعد کاهش دهد.
با این حال، کارشناسان میگویند که روسیه سومین سیستم پالایش بزرگ جهان را در اختیار دارد و از ظرفیت مازاد قابلتوجهی برخوردار است. شهروندان روسیه از کمبود و جیرهبندی بنزین آسیب دیدهاند، این در حالی است که صادرات بنزین هم ممنوع شده است. علاوه بر این، کارشناسان میگویند روسیه اکنون نفت خام بیشتری میفروشد و فرآوردههای پالایششدهٔ کمتری را صادر میکند و همین امر درآمدهای صادراتی روسیه را کاهش داده است.تأمین مالی تهاجم گستردهٔ روسیه به اوکراین که در آستانهٔ چهارساله شدن است، بهشدت به فروش نفت و گاز این کشور وابسته است و همین امر این بخش را در معرض امواج فزاینده تحریمهای آمریکا و اتحادیه اروپا قرار داده است.
با این حال برخی کارشناسان میگویند تصور اینکه هدف قرار دادن بخش نفت و گاز روسیه تأثیر فوری و محسوسی بر میدان نبرد خواهد گذاشت، سادهلوحانه است، زیرا ارتش روسیه معمولاً در زمان کمبود منابع، در اولویت قرار دارد.
محدود کردن اندازه ارتش «راه جهنم را هموار می کند»
دیمیترو کولبا، وزیر خارجه سابق اوکراین، گفت: «تسلیم شدن در برابر خواستههای روسیه و محدود کردن شمار سربازان اوکراینی در ارتش، ملت را تحقیر و راه جهنم را هموار خواهد کرد.»
او تاکید داشت که کاهش تعداد نیروهای مسلح اوکراین به عنوان بخشی از توافق صلح با روسیه، کشور را در برابر تجاوزات آینده آسیبپذیر خواهد کرد.
دیمیترو کولبا گفت: «تعیین سقف برای اندازه ارتش، پیام واضحی ارسال میکند که یک قدرت خارجی در حال تحقیر ارتش شما، ملت شما است. ما با این کار و برای خشنود کردن روسها، راه جهنم را هموار میکنیم. محدودیت تعداد سربازان، بارزترین نمونه این تلاش است.»
تلاشهای دیپلماتیک برای دستیابی به یک توافق صلح میان اوکراین و روسیه، بویژه پس از ارائه پیشنویس طرح ۲۸ مادهای ترامپ (که اکنون مشخص شده توسط کرملین نوشته شده) سرعت گرفته است.طرح اولیه ایالات متحده و روسیه خواستار محدود شدن نیروهای ارتش اوکراین به ۶۰۰ هزار سرباز است؛ ارتشی که به گفته زلنسکی در حال حاضر نزدیک به یک میلیون نفر نیرو دارد.
در جریان مذاکرات ژنو نیز یک پیشنهاد اروپایی و البته غیررسمی مطرح شد و سقف بالاتر ۸۰۰ هزار سرباز آنهم برای زمان صلح را پیشنهاد شد.
با این وجود مقامات اتحادیه اروپا این محدودیت را قویا رد کردهاند و کایا کالاس، رئیس سیاست خارجی اتحادیه روز چهارشنبه گفت که توافق صلح، باید ارتش روسیه را به جای ارتش اوکراین محدود کند.متحدان غربی که بخشی از «ائتلاف مشتاقان» اوکراین هستند، مدتهاست که معتقدند یک ارتش قوی برای اوکراین بهترین تضمین برای امنیت این کشور است و بر همین اساس نیز همواره بر تقویت ارتش آن به جای اعزام نیروهای خارجی تمرکز داشتهاند.
طرح اروپایی دیگری که همچنان در دست بررسی است، ارائه تضمینهای امنیتی (مشابه ماده ۵ پیمان ناتو) به کییف را مد نظر دارد که تصریح میکند حمله به یک متحد، حمله به همه است، بدون اینکه اوکراین به عضویت کامل ناتو درآید.کولبا در این باره میگوید: «آیا شرمآور نیست که تقریباً چهار سال پس از جنگ، رهبران اروپایی هنوز از یک موضوع به موضوع دیگر میپرند؟ گاه از اعزام نیروهای حافظ صلح سخن میگویند و گاه از تقویت ارتش اوکراین، و حالا درباره اقدامی مشابه ماده ۵ پیمان ناتو. میدانید، با کندی که در روند تصمیمگیریها دیده میشود و درک مفهومی از مسیری که اروپا در پیش گرفته، نمیتوان آینده خوبی برای اروپا پیشبینی کرد.»
کولبا معتقد است که تلاشها برای دستیابی به یک توافق، به دلیل «برخورد تهاجمی و نامنظم واشنگتن» بویژه از مسیر طرح ۲۸ مادهای و تماسهای تلفنی فاش شده بین نمایندگان ایالات متحده و روسیه که نحوه تدوین این طرح را فاش کرد «از قبل شکست خورده است».
حملات پهپادی با سامانههای هدایتشونده
اوکراین میگوید استفاده از سامانههای هدایتشونده با هوش مصنوعی به بخشی کلیدی از جنگ پهپادی تبدیل شده و کمک کرده است حملاتی انجام شود که پیش از این، زیر فشار جنگ الکترونیک، ممکن نبود.خبرگزاری رویترز در گزارشی با اشاره تغییرات گسترده در کاربرد پهپادها از ابتدای جنگ اوکراین تاکنون، نوشت: «اوکراین و روسیه اکنون سالانه چند میلیون پهپاد تولید میکنند و جنگ الکترونیک و اختلال عمدی سیگنالها به بخش ثابت جبهه جنگ تبدیل شده است؛ موضوعی که باعث سقوط هزاران پهپاد پیش از رسیدن به هدف میشود.»
مِکس، اپراتور پهپاد از تیپ ۵۸ اوکراین، به رویترز گفت حمله اخیر او به یک تانک روسی در فاصله ۲۰ کیلومتری، بدون این فناوری غیرممکن بود.
او تاکید کرد: «بدون هدایت اضافهشده، عملا نمیتوانستیم به آن صدمه بزنیم.»پهپادهایی که مکس درباره آنها توضیح داده است، برای غلبه بر همین اختلال به کار گرفته میشوند.
این پهپادها تصویر هدف را از طریق دوربین خود قفل میکنند و حتی اگر ارتباط با اپراتور قطع شود، بهصورت خودکار مسیر را تا برخورد ادامه میدهند.
روسیه نیز از فناوری مشابه استفاده میکند.این پیشرفت نگرانیهای اخلاقی تازهای ایجاد کرده است؛ زیرا استانداردهای الزامآور جهانی برای استفاده نظامی از هوش مصنوعی همچنان وجود ندارد.
بر اساس اعلام اوکراین، تصمیم نهایی شلیک همیشه باید از سوی انسان گرفته شود و هیچ ضربهای نباید بهطور خودکار از سوی هوش مصنوعی اجرا شود.با وجود استفاده گسترده، فعالان این صنعت معتقدند عملکرد این سامانهها همچنان تحت تاثیر شرایط میدان نبرد قرار دارد و نیازمند بهبود است.بهگفته مکس، این سامانهها علاوه بر دنبال کردن هدف، «حافظه تصویری» مخصوص دارند که روی موتور، خودرو و اهداف دیگر آموزش دیده است.او گفت: «اگر من هنگام نزدیکشدن، نقطه هدف را دو یا سه کیلومتر دورتر بگذارم، خودش تصحیح میکند و به آن میرسد.»