گروه سیاسی: وزیر امور خارجه جمهوری اسلامی ایران در تماس های تلفنی جداگانه با فیلد مارشال عاصم منیر، فرمانده ارتش پاکستان، هاکان فیدان وزیر امور خارجه ترکیه و فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه عربستان سعودی ضمن بررسی آخرین تحولات منطقهای، درباره پیامدهای اقدامات تجاوزکارانه و بیثباتکننده ایالات متحده آمریکا و خطر تشدید تنشها و ناامنی در منطقه گفتوگو و تبادل نظر کرد.
سیدعباس عراقچی در این تماس ها همچنین با هشدار نسبت به هرگونه اقدام ماجراجویانه از سوی ارتش آمریکا، بر آمادگی کامل جمهوری اسلامی ایران برای صیانت از حاکمیت ملی، تمامیت ارضی و امنیت کشور و پاسخ قاطع به هرگونه تعرض تأکید کرد.
عراقچی در ادامه گفتگوهای دیپلماتیک روز جاری خود، با فیصل بن فرحان وزیر امور خارجه عربستان سعودی در خصوص تداوم توطئه ها و اقدامات تجاوزکارانه امریکا و رژیم صهیونیستی در منطقه گفتگو و تبادل نظر کرد.
وزیر امور خارجه با اشاره به آمادگی کامل جمهوری اسلامی ایران برای صیانت از حاکمیت، تمامیت سرزمینی و امنیت ملی کشور، تصریح کرد که هرگونه تجاوز، اقدام خصمانه امریکا و رژیم صهیونیستی یا مشارکت و همراهی کشورهای منطقه با پاسخ قاطع و متناسب نیروهای مسلح مقتدر ما مواجه خواهد شد و مسئولیت تمامی پیامدهای ناشی از چنین ماجراجوییهایی بر عهده مسببان آن خواهد بود.
آیا شمارش معکوس حمله جدید آغاز شده است؟
شبکه العربیه (متعلق به عربستان) در گزارش نوشت: نشانههای سیاسی، امنیتی و نظامی از نزدیک شدن آمریکا به دور تازهای از عملیات نظامی علیه ایران حکایت دارد. این عملیات ممکن است تاسیسات انرژی و زیرساختهای حیاتی این کشور را هدف قرار دهد و از حملات پیشین گستردهتر باشد. هشدار واشینگتن به شهروندان آمریکایی در خاورمیانه، افزایش آمادهباش نظامی اسرائیل، جابهجایی تجهیزات دفاعی و انتشار گزارشهایی درباره احتمال آغاز حملات از روز یکشنبه، این گمانه را تقویت کرده است که آمریکا آخرین مقدمات یک عملیات نظامی تازه را فراهم میکند. در مقابل، تهران اعلام کرده است برای پاسخ به هرگونه حمله به زیرساختهای خود برنامه دارد. با وجود افزایش تهدیدها، واشینگتن همچنان روزنهای برای دستیابی به راهحل دیپلماتیک باز گذاشته است. تحلیلگران نظامی نیز معتقدند آمریکا احتمالا در پی اجرای «حملاتی دردناک» است تا فشار بر ایران را افزایش دهد و تهران را به دادن امتیاز در مذاکرات وادار کند، بدون آنکه مستقیما وارد یک جنگ فراگیر شود.
یک مقام اسرائیلی گفته است آمریکا «بیش از هر زمان دیگری» به ازسرگیری جنگ علیه ایران نزدیک شده است. به گفته او، اسرائیل نیز برای احتمال اجرای یک حمله گسترده آمریکا در حالت آمادهباش قرار دارد. شبکه 12 اسرائیل گزارش داد نیروی هوایی و نهادهای اطلاعاتی این کشور سطح آمادگی خود را افزایش دادهاند. روزنامه «یدیعوت آحرونوت» نیز به نقل از منابع خود نوشت تدابیر آمادهباش سامانههای پدافند هوایی اسرائیل تقویت شده است. شبکه 13 اسرائیل هم به نقل از کاخ سفید گزارش داد ایران تا زمان بازگشت به میز مذاکرات، «بهای سنگینی خواهد پرداخت».
روزنامه «والاستریت ژورنال» دیشب گزارش داده بود دونالد ترامپ، رئیسجمهوری آمریکا، پس از آنکه به این نتیجه رسید مسیر دیپلماتیک به نتیجه موردنظر نرسیده است، دستور ادامه حملات نظامی علیه ایران را صادر کرده است. به نوشته این روزنامه، دور تازه حملات ممکن است از تعطیلات آخر هفته (یعنی روز یکشنبه) آغاز شود و چند روز ادامه داشته باشد. با این حال، کانالهای مذاکره میان دو طرف همچنان فعال است. پایگاه خبری «اکسیوس» نیز گزارش داد ترامپ بهطور جدی صدور دستور حمله به تاسیسات انرژی ایران را در روزهای آینده بررسی میکند، اما هنوز چراغ سبز نهایی را نداده است. بر اساس این گزارش، هدف واشینگتن از حمله به بخش انرژی و زیرساختهای ایران، افزایش فشار اقتصادی و نظامی بر تهران و وادار کردن آن به پذیرش شروط آمریکا در مذاکرات آتشبس است.
شبکه «سیبیاس نیوز» نیز گزارش داد آمریکا و اسرائیل در حال برنامهریزی برای عملیاتی هستند که ممکن است سنگینترین موج حملات هوایی تاکنون علیه زیرساختهای انرژی ایران باشد. ترامپ روز جمعه در نشست دولت خود با لحنی تهدیدآمیز گفت: «آنها را با شدت بسیار زیادی هدف قرار خواهیم داد و در مقطعی خواهند گفت دیگر توان تحمل آن را ندارند.» او افزود ایران با ادامه حملات آمریکا ضعیفتر خواهد شد و نفوذ این کشور بهتدریج کاهش خواهد یافت.
همزمان با افزایش تحرکات نظامی، وزارت خارجه آمریکا از شهروندان این کشور در خاورمیانه خواست نهایت احتیاط را رعایت کنند. این وزارتخانه درباره احتمال لغو پروازها، بسته شدن موقت حریم هوایی و ایجاد اختلال گسترده در رفتوآمدها هشدار داد و از شهروندان آمریکایی خواست خروج از منطقه را مدنظر قرار دهند یا در صورت وخامت اوضاع، برای ترک آن آماده باشند. در پی این هشدارها، برخی شرکتهای هواپیمایی ازسرگیری پروازهای خود را به تعویق انداختند و شماری دیگر برخی مسیرهای پروازی را لغو کردند. به باور تحلیلگران، مجموعه این تحولات با سناریوی نزدیک بودن یک عملیات نظامی تازه همخوانی دارد، هرچند بهتنهایی زمان و ابعاد حمله احتمالی را مشخص نمیکند.
تشدید برای پایان جنگ
مایکل حنا، مدیر برنامه آمریکا در گروه بینالمللی بحران، معتقد است تشدید گسترده درگیریها همچنان یکی از گزینههای مطرح است، هرچند احتمال موفقیت آن یا دستیابی به اهداف موردنظر بسیار پایین به نظر میرسد. او گفت ترامپ از شرایط کنونی جنگ رضایت ندارد و ممکن است تشدید حملات را راهی برای ایجاد یک روایت سیاسی قابل قبول و فراهم کردن زمینه پایان درگیری بداند. با این حال، حنا هشدار داد راهبرد تشدید برای کاهش تنش بعید است تغییر مهمی در مسیر تحولات ایجاد کند و حتی ممکن است آمریکا را دوباره به سوی یک جنگ فراگیر سوق دهد. به گفته او، عملیات آمریکا برای ایران پرهزینه و دشوار بوده، اما حکومت ایران در برابر فشارهای نظامی واشینگتن همچنان مقاومت کرده است.
نیکولاس ویلیامز، تحلیلگر نظامی و مقام پیشین ناتو، معتقد است آمریکا خود را برای وارد کردن یک ضربه تنبیهی به ایران آماده میکند و احتمالا تاسیسات انرژی و زیرساختهای غیرنظامی در فهرست اهداف قرار دارند. او در عین حال هشدار داد چنین اقدامی برای واشینگتن خطرهای زیادی به همراه خواهد داشت. ویلیامز گفت ترامپ همچنان آمریکا را قدرت مسلط جهان میداند و معتقد است باید این برتری را نشان دهد، زیرا در غیر این صورت ممکن است چنین به نظر برسد که واشینگتن اقتدار، اعتبار و جایگاه خود را از دست داده است.
او درباره واکنش احتمالی ایران نیز گفت تهران پهپادها و مینهای دریایی کافی برای ایجاد اختلال در کشتیرانی و بستن تنگه هرمز در اختیار دارد. به گفته این مقام پیشین ناتو، چنین خطری ممکن است فرماندهان نظامی آمریکا را به توصیه علیه یک حمله تنبیهی گسترده وادار کند، هرچند ترامپ ممکن است این توصیهها را نادیده بگیرد. پیشتر نیز دریاسالار برد کوپر، فرمانده فرماندهی مرکزی آمریکا، سنتکام، توصیه کرده بود کارزار بمباران در اطراف تنگه هرمز متوقف شود. به گزارش «اکسیوس»، او معتقد بود این عملیات به حداکثر اثربخشی خود رسیده است.
سمیر راغب، تحلیلگر نظامی و راهبردی، معتقد است مجموعه تحرکات میدانی از نزدیک شدن حملات تازه آمریکا علیه ایران حکایت دارد؛ حملاتی که ممکن است شدیدتر و دردناکتر از عملیاتهای قبلی باشند.
او گفت ادامه عملیات نظامی با شدت بالا در روزهای گذشته باعث میشود نتوان تحرکات جدید را تنها پیامهای تبلیغاتی دانست. او همچنین یادآور شد ترامپ در بحرانهای گذشته همزمان از مذاکره سخن گفته و به اقدام نظامی تهدید کرده است، اما تهدیدهای او اغلب در نهایت به اجرای عملیات منجر شدهاند. او در پایان گفت نوع اهداف حملات احتمالی، مسیر مرحله بعدی درگیری را مشخص خواهد کرد. اگر تاسیسات حیاتی و بخش انرژی ایران هدف قرار گیرد، درگیری وارد مرحلهای تازه خواهد شد؛ مرحلهای که میتواند فشار بر دولت و اقتصاد ایران را افزایش دهد و همزمان خطر گسترش تنشها در منطقه را بالا ببرد.